Słowackie Karpaty - pasmo Vihorlat

Morskie Oko i Sniński Kamień (1005 m)


Vihorlat (Vihorlatské vrchy) - to pasmo górskie położone we wschodniej części Słowacji (tuż przy granicy z Ukrainą), które jest częścią gór Łańcucha Wyhorlacko-Gutyńskiego w Wewnętrznych Karpatach Wschodnich. Jest pochodzenia wulkanicznego, którego nieliczne szczyty przekraczają 1000 m n.p.m., a najwyższy z nich, Vihorlat liczy 1076 m. Wysokość względna między położonymi w dolinach miejscowościami a szczytami wynosi ok. 700-900 m, a więc jest dość znaczna. W tym niewielkim powierzchniowo paśmie występują licznie malowniczo położone jeziorka, a także torfowiska, oprócz nich mamy możliwość podziwnia wysokich skał andezytowych z urwiskami. Pasmo porośnięte jest lasami mieszanymi o urozmaiconym składzie gatunkowym (najwięcej jest buka), w wyższych partiach mających charakter puszczański. Utworzono tutaj kilka rezerwatów przyrody, a cały teren chroniony jest przez park krajobrazowy Chránená Krajinná Oblasť Vihorlat. Jako ciekawostkę można dodać, że znaczna część pasma jest zajęta przez wojsko w postaci poligonu o nazwie Valaškovce, ale obecnie nie ma już takich obostrzeń przy wejściu na jego teren, jak to było jeszcze nie tak dawno. Bezwzględny zakaz wejścia obowiązuje tylko na terenie byłej wsi Valaškovce. Więcej o tym można przeczytać tutaj, jest tam także mapa z zaznaczeniem tego terenu.


Wybrałem się w pięcioosobowej grupie znajomych w tę część słowackich Karpat 1 maja 2010 roku, przekraczając granicę na przeł. Dukielskiej. Celem naszym był Sniński Kamień (Snynský Kameň) oraz Morskie Oko (Morské oko) i Małe Morskie Oko. Wybraliśmy start na pieszą wędrówkę z miejscowości Remetskie Hamre, ale nie wychodząc bezpośrednio z niej, bo podjechaliśmy w głąb doliny potoku Okna na parking, gdzie znajduje się węzeł szlaków Krivec (patrz mapka). Miejsc na parkingu jest dużo, więc nie ma problemów z zaparkowaniem. Tu spotykamy szlak niebieski, którym od teraz będziemy szli na Sniński Kamień.

Nasz niebieski szlak nie zaczyna się tutaj, ale prowadzi ze wspomnianej wsi. Z parkingu (wys. 562 m) szlak prowadzi nadal wyraźną drogą asfaltową, która kończy się w okolicach Morskiego Oka, przejście to zajmie nam ok. 15 min. Po drodze mija się zadaszoną wiatę o dość dziwnym kształcie. Przy dojściu do Morskiego Oka przechodzi się jakby przez most, a w rzeczywistości jest to grobla (tama), którą utworzono końcem XIX wieku staraniem właścicielki tych terenów, hrabine Gladys Vanderbilt Széchenyi, dzięki czemu poziom wody podniósł się i zwiększyła się powierzchnia tafli wody z 7 ha do 13,80 ha. Przy okazji spływająca z jeziora woda tworzy obecnie wodospad. Jeziorko nad którym się znajdujemy jest typu osuwiskowego, a powstało w wyniku osunięcia się wschodnich stoków Jedlinki, które to osunięcie zatamowało dolinę potoku Okna. W jeziorze można spotkać pływające ryby. Teren wokół jeziora i dolina wypływającego z niego potoku Okna zajmuje rezerwat przyrody "Morskie Oko", wokół niego utworzono ścieżkę przyrodniczą znakowną jak nasze ścieżki przyrodnicze/dydaktyczne - kolor niebieski.

Idąc wzdłuż jeziora, po chwili mijamy kolejną pamiątkę po wspomnianej hrabinie. Jest to dawny dworek wybudowany tutaj w 1924 roku, a powodem jego wybudowania była choroba córki hrabiny, która się tutaj skutecznie leczyła. Sam materiał na budowę był ponoć wywożony tu po dębowych rowkowanych szynach. Obecnie dworek został zrekonstruowany i mieści się w nim chatka leśna, w której każdy może zanocować. Przy chatce znajduje się węzeł z drogowskazami szlaków o nazwie: Morské Oko - kaštielik 618 m [kaštielik = dworek]. Drogowskaz niebieskiego szlaku w tym miejscu pokazuje, że do Snińskiego Kamienia pozostało 1 h 30 min, natomiast na przełęcz Tri Table 55 min.

Po chwili, idąc dalej wzdłuż jeziora, dochodzimy do miejsca, gdzie szlak niebieski obija na lewo opuszczając wyraźną drogę. Stąd zaczynamy wspinać się przez bukowy las na przełęcz Tri Table położoną między Snińskim Kamieniem a bezimiennym szczytem 864 m. Ale zanim tam dojdziemy mijamy jeszcze jeden słupek z drogowskazami szlaków zwany: pod Tromi Tablami (745 m), w tym miejscu szlak przecina drogę leśną, którą prowadzi szlak rowerowy. W tym też miejscu "dopada" nas wycieczka zorganizowana przez sanocki PTTK, którą nota bene prowadzi mój znajomy z pierwszej mej wyprawy w ukraińskie karpaty w 2005 roku. Od słowa do słowa, wraz z nimi udajemy się dalej w górę w końcu osiągając przełęcz licząca 823 m n.p.m., a więc od parkingu wznieśliśmy się zwyż 261 m. Tu można sobie odpocząć na ustawionych ławkach. Oprócz nich stoi tu słupek z drogowskazami szlaków oraz tablica informacyjna ścieżki przyrodniczej. Na przełęczy znajduje się także coś w rodzaju pomnika, obelisku w postaci głazu, w którym zostały wyrzeźbione postacie i twarze.

Z przełęczy do Snińskiego Kamienia pozostaje jeszcze nieco ponad 1 km trasy, a drogowskaz pokazuje 35 minut marszu. Wędrujemy teraz niebieskim i czerwonym szlakiem przez bukowy las, cały czas granią pokonując niewielkie wzniesienie, za nim małą przełączkę, a następnie już tylko podejście pod wspomniany kamień. W końcu wyłania się między drzewami wspomniana wychodnia skalna. U jej podnóża stoi słupek z drogowskazami szlaków oraz tablica informacyjna o Snińskim Kamieniu. Tak naprawdę, to w tej okolicy są dwie wychodnie nazywane przez turystów Duży i Mały Sniński Kamień. My wyszliśmy na ten bardziej na wschód, po specjalnie utworzonych metalowych schodkach, na górze brak zabezpieczeń, więc trzeba uważać. Zbyt dobrej widoczności nie mieliśmy, bowiem pogoda była jaka była, ale i tak coś zobaczyliśmy. Przy sprzyjającej przejrzystości powietrza można stąd zobaczyć naprawdę wiele, więc może kiedyś tam wrócimy... Na szczycie kamienia znaleźć można pamiątkową tablicę pamiątkową upamiętniającą poległych w czasie II wojny światowej.

Po odwiedzeniu Snińskiego Kamienia, w planach mieliśmy jeszcze odwiedzenie Małego Morskiego Oka położonego na stokach Jedlinki. Aby tam dojść wróciliśmy się na przełęcz Tri Table i poszliśmy dalej ścieżką grzbietową czerwonym szlakiem przez wzgórze 864 m, porośnięte także bukowym lasem. Na stoku opadającym ku wschodowi znajduje się rezerwat "Jedlinka", natomiast na przeciwnym stoku teren wojskowy. Po niecałym kilometrze dochodzimy do węzła szlaków Jedlinka, gdzie spotykamy szlak żółty i nim schodzimy w dół, wprost do Małego Morskiego Oka. Ten odcinek liczy około 700 m, więc przejście go jest dość szybkie, wg drogowskazu to 15 minut marszu. Małe Morskie Oko położone jest na wysokości 738 m n.p.m., powierzchnia tafli wody to 0,33 ha. Teren wokół jeziora to kolejny rezerwat o nazwie "Małe Morskie Oko" o pow. 2,06 ha.

Spod Małego Morskiego Oka szlak żółty sprowadza nas do węzła szlaków przy leśnej chatce nad Morskim Okiem, po drodze spotykając jeszcze słupek z drogowskazami, kiedy to szlak przecina drogę leśną, którą prowadzi szlak rowerowy. Dalsza trasa to powrót na parking znaną nam już trasą wzdłuż brzegów Morskiego Oka, a później doliną potoku Okna. I tak po ok. 10 km marszu i przewyższeniu 574 m w górę i 574 w dół, zakończyła się nasza piesza wycieczka po paśmie zwanym Wihorlat.

Dariusz Zając



fot. Bożena Jurkowska, Dariusz Zając

Informacje praktyczne

Dojazd:
Jadąc z Polski w okolice pasma Vihorlat najlepiej skorzystać z któregoś z dwóch dawnych przejść granicznych. Pierwszym wariantem jest przejazd przez Przeł. Dukielską w Barwinku - tak jak myśmy zrobili - i kierować się na Svidnik, Stropkov [droga 15], Vranov i Michalovce [droga 18], a później wzdłuż jeziora Zemplinska Sirava do miejscowości Remetskie Hamre. Z przełęczy Dukielskiej do miejscowości Remetskie Hamre jest ok. 125 km, czas przejazdu około 2 godziny. Natomiast w głąb doliny z tej miejscowości jest jeszcze ok. 7 km.
Gdyby jednak ktoś chciał zdobyć Sniński Kamień z miejscowości Zemplinskie Hamre, a więc od północnej strony, to warto rozważyć wjazd na Słowację przez przejście Radoszyce-Palota i kierować się na Sninę. Na końcu miejscowości Zemplinskie Hamre można zostawić samochód niedaleko kamieniołomu i żółtym szlakiem dojść na Przełęcz Tri Table.
Parking:
Będąc w miejscowości Remetske Hamre, przejeżdżamy całą miejscowość i kierujemy się dalej w kierunku północnym, wygodną drogą na parking, który znajduje się przy węźle szlaków: Krivec 562 m (patrz mapka). Miejsc do parkowania jest tu bardzo dużo.


Ostatnia aktualizacja:
28-12-2015 22:31:51

wróć do strony głównej wypraw

stat4u