Wyprawa w ukraińskie Karpaty

Pikuj 1408 m - najwyższy szczyt Bieszczadów...


pikuj szczyt

Pikuj 1408 m n.p.m. (ukr. Пікуй), zwany dawniej Huśla - najwyższy szczyt w Bieszczadach (choć różnie można to interpretować - zob. W. Krukar, Czy Pikuj jest najwyższym szczytem Bieszczadów?, PŁAJ 39), położony w ukraińskiej części Karpat Wschodnich, a zawężając - Bieszczadów Wschodnich. Warto wspomnieć, że m.in. całym pasmem Pikuja, czyli od Przełęczy Użockiej głównym grzbietem Karpat biegła do rozbiorów granica pomiędzy Koroną Królestwa Polskiego i Królestwa Węgier, a później, po odzyskaniu niepodległości granica polsko-czechosłowacka. Charakterystyczny wierzchołek Pikuja widoczny jest z naszych polskich Bieszczad. Szczyt i okolice po północnej stronie stoku głównego grzbietu objęte są przez rezerwat krajobrazowy o nazwie "Pikuj", a także rezerwat zoologiczny "Łybuchorskyj". Nie sposób nie wspomnieć także o tym, że teren po którym będziemy się poruszać nosi miano Bojkowszczyzny, którą zamieszują Bojkowie, oprócz bardziej znanych Łemków i Hucułów, są trzecią grupą górali ruskich.


PODEJŚCIE PIERWSZE (2009)

pikuj szczyt

Wybrałem się i ja na ten naznaczony przez swoją "najwyższość" szczyt bieszczadzki wraz z sanockim PTTK-iem w lipcowe lato 2009 roku. Prognozy pogody były różne, na miejscu okazało się, że nie będzie to najlepsza aura do wędrówki po górach. Jadąc do miejscowości z której mieliśmy wychodzić w góry, po drodze odwiedziliśmy rzymskokatolicki kościół w miejscowości Komarniki, który zaczęto budować przed II wojną i do jej wybuchu nie ukończono go. Do Husnego, bo stąd mieliśmy startować w góry, już było niedaleko, pogoda jednak nie była zbyt zachęcająca, mimo że deszcz nie padał, ale było bardzo pochmurno i pułap tychże przysłaniał całkowicie góry. Wyszliśmy na szczyt Pikuja po ponad dwugodzinnej wędrówce ale pogoda nie zmieniła się jeśli idzie o chmury, natomiast było znacznie zimniej i wietrznie. Widoków oczywiście nie było żadnych, bo widoczność sięgała 20 m. Za wiele więc zdjęć nie zrobiłem tago dnia. Uratowałem natomiast od wychłodzenia kolegę, który mimo długoletniej praktyki górskiej, wybrał się na Pikuj w koszuli flanelowej:), za bardzo zawierzając prognozom pogody... Po tej mało widokowej wyprawie, już wiedziałem, że trzeba będzie tu powrócić w pogodny dzień :). I tak się też stało...

szczyt szymonka 812 ukraina panorama

PODEJŚCIE DRUGIE (2010)

pikuj husne wyżne

Drugą próbę zdobycia Pikuja ponowiłem rok później (z tymi samymi znajomymi co rok wcześniej), w lipcu 2010 roku. Była to także wycieczka z sanockim PTTK-iem ale tym razem 2-dniowa, a prowadził ją mój znajomy, którego poznałem na moim pierwszym wyjeździe z Karpaty Ukraińskie w 2005 roku (tu opis). Tym razem pogoda nam dopisała. Wyjechaliśmy w nocy, by wczesnym rankiem przez przejście w Krościenku wjechać na teren Ukrainy. Przez Sambor przedostaliśmy się w dolinę Dniestru, którą opuściliśmy w miejscowości Strzyłki kierując się na Turkę położoną w dolinie rzeki Stryj. Mijając tę miejscowość dalej trasa prowadziła w kierunku Przeł. Użockiej. Za Turką nastąpiła mała przerwa w jeździe, by podejść na szczyt Szymonka (812 m), aby móc podziwiać widoki, w tym na nasze polskie Bieszczady. Z drogi pod szczytem widok także na wieś Mielniczne z widoczną drewnianą cerwkią pw. św. Michała Archanioła z 1926 roku zbudowaną w stylu narodowym ukraińskim. Obok nieco starsza drewniana dzwonnica.

libuchora chaty

Dalszy plan był taki, by przez Borynię, Wysocko Niżne (cerkiew bojkowska - XIX w.), Komarniki (kościół rzymskokatolicki) i Wysockie Werchne (Wysocko Wyżne) wjechać w boczną dolinę, gdzie położona jest owiana legendami wioska Libuchora, w której to czas miał się zatrzymać dawno temu... I tak też zrobiliśmy, przejechaliśmy całą rozciągniętą wieś położoną w dolinie potoku Libuchora, skąd z górnej części wsi mieliśmy wyjść na grzbiet głównego pasma Karpat i przez Wielki Wierch i Ostry Wierch dojść na Pikuj. Jadąc, po drodze oglądać można ciekawe chaty bojkowskie niczym ze skansenu (wiele chat krytych strzechą), kapliczki, płoty - niektóre plecione z patyków, także 3 cerkwie oraz krzyż upamiętniający Wasyla Mizernego ps. "Ren", jednego z dowódców UPA, który zginął niedaleko stąd w 1949 roku w walce z NKWD, a który to dowodził kureniem w naszych Bieszczadach. Niestety plany nasze zweryfikował czas, w którym przybyliśmy do Libuchory oraz czas potrzebny na pokonanie tego dość długiego odcinka trasy pieszej. Więc po dyskusjach zapadła decyzja, że jednak podjedziemy do następnej doliny, gdzie położona jest miejscowość Husne, a więc tam, gdzie już rok wcześniej wyruszaliśmy na Pikuj. Po drodze z okien autokaru mijaliśmy ponownie zabudowania i cerkwie w Libuchorze, a później jeszcze cerkwie w Husnem i w końcu dotarliśmy na koniec wsi, skad ruszyliśmy w trasę pieszą.

pasmo pikuja

Już stąd było widać szczyt na który mieliśmy się wspiąć, a że pogoda była wyśmienita, to ruszyliśmy naprzód ochoczo. Najpierw trasa prowadziła dróżkami polnymi, później już wejście w las i wspinanie się leśnymi duktami wśród głównie drzew bukowych, aż w końcu osiągnęliśmy górną granicę lasu, wychodząc na wschodniokarpackie połoniny. Stąd, podziwiając już pierwsze widoki na główny wierzchołek, na inne pasma górskie, jak i na główny grzbiet Karpat, podpatrując przy tym wschodniokarpacką przyrodę, wznosiliśmy coraz wyżej i wyżej, by w końcu wyjść na główną grań Karpat. Tu widoki znacznie się poszerzyły, bo ujrzeliśmy także zakarpacką część dolin i gór. Dalej już tylko na wierzchołek, który zdobyliśmy po ponad dwugodzinnej wędrówce.

pasmo pikuja pikuj betonowy słup

Sam wierzchołek jest bardzo kamienisty, więc widoczne są odkryte skałki piaskowca, z których zbudowane jest to pasmo górskie. W najwyższym punkcie stoi wysoki betonowy słup, zwężający się ku górze. Natomiast jeśli idzie o widoki, to panorama jest 360 stopni. Zaczynając od płn.-zach. widoczny jest cały główny łuk Karpat biegnący od Przełęczy Użockiej, a także biegnący dalej na zachód. Ponad nim pojawiają się nasze polskie Bieszczady, Tarnica, Połonina Caryńska, Połonina Wetlińska, Rawki, Halicz, to tylko niektóre ze szczytów. Na zachodzie widać niedaleko położoną Ostrą Horę i na lewo Połoninę Równą, obie położone na Zakarpaciu. Na płd.-wsch. widać majestatyczny masyw Borżawy ze Stohem i Wielkim Wierchem. Na lewo od Borżawy pojawia się pasmo Gorganów, na bliższym planie pozostała część Bieszczadów, a na płn.-wsch. także pasmo Beskidów Skolskich. To naprawdę bardzo widokowy szczyt, więc warto się tu wspiąć, by móc podziwiać to wszystko na żywo.

pasmo pikuja zejście biłasowica kaskady biłasowica

Po tej uczcie dla oczu i odpoczynku, czas było się zbierać i schodzić w dolinę. W planach było zejście do miejscowości Biłasowica położonej już na Zakarpaciu i w tamtym kierunku się udaliśmy, cały czas z widokami na góry położone na wschód. Po wejściu w las widoków już nie było, ale po drodze na potoku spływającym ze stoków Pikuja można było podziwiać ciekawe kaskady. Jeszcze przed dotarciem do wsi ponownie ukazały się widoki na góry. W samej Biłosawicy stoi drewniana cerkiew, a sama wieś leży w bocznej dolince odbiegającej od głównej drogi łączącej Lwów i Mukaczewo, która na Zakarpacie przedostaje się przez przeł. Latorecką (770 m). I tak zakończyło się zdobywanie po raz drugi Pikuja, dalej udaliśmy się autokarem do Wołowca, by w drugi dzień eksplorować pasmo Borżawy, które już dziś mieliśmy okazję widzieć, a które przyjdzie mi z przyjemnością odwiedzić ponownie :).

tekst i fot. Dariusz Zając

mielniczne cerkiew chata kryta strzechą husne wyżne kościół katolicki komarniki kościół katolicki komarniki libuchora krzyż wasyl mizerny ren libuchora kapliczka chata libuchora chaty drewniane chaty drewniane libuchora libuchora górna część wsi libuchora cerkiew libuchora cerkiew husne niżne cerkiew husne wyżne zerwa kulista pikuj pikuj stok nad husnem pikuj stok nad husnem pikuj stok nad husnem pikuj na grani flora karpat wschodnich kaskady nad biłasowicą bilasowica krajobraz nad wsią cerkiew biłasowica pikuj biłasowica flora karpat wschodnich dzwonek skupiony flora karpat wschodnich dzwonek wąskolistny flora karpat wschodnich prosiecznik jednogłówkowy flora karpat wschodnich omieg kozłowiec borżawa ze stoków pikuja borżawa ze stoków pikuja dolina rzeki stryj pikuj gorgany pikuj skałki podszczytowe krzyż bieszczady ukraińskie jazda wierzchem bieszczady ukraińskie flora karpat wschodnich jastrzębiec pomarańczowy

Ostatnia aktualizacja:
26-11-2015 10:34:28

wróć do strony głównej wypraw

stat4u