Szlaki rowerowe Beskidu Niskiego

znak szlaku rowerowego


Szlak żółty: Krempna - Polany (Ostryszne) - Przełom Wisłoki - Myscowa - Polany - Huta Polańska


drogowskazy rowerowe krempna

Wymieniony wyżej szlak żółty zaczyna się przy głównym skrzyżowaniu w Krempnej, gdzie znajduje się węzeł szlaków rowerowych, a także węzeł szlaków pieszych. Wyznakowany staraniem Starostwa Powiatowego w Jaśle w 2006 roku. Prowadzi w całości po terenie gminy Krempna, a geograficznie w Beskidzie Niskim. Długość szlaku to niespałna 17 km, z czego większość do drogi asfaltowe, następnie drogi polne (z Myscowej do Polan) i niewielki odcinek drogi szutrowej tuż przed Hutą Polańską, przy czym z roku na rok może się to zmieniać na korzyść drogi asfaltowej na tym ostatnim odcinku. Około 9,3 km (56 % trasy) to podjazdy, a zjazdy to 7,4 km (44 %). Deniwelacja terenu (różnica między najwyżej a najniżej położonym punktem trasy) wynosi 145 m. Szlak jest dość widokowy, szczególnie z drogi z Myscowej do Polan, ponadto na trasie wiele zabytków kultury materialnej dawnych mieszkańców - Łemków.

Z uwagi na to, że infrastruktura szlaku została zupełnie zniszczona i w kluczowych miejscach brak drogowskazów szlaku, warto zaopatrzyć się w mapę np. Powiat Jasielski lub Beskid Niski Wyd. Compass, na której ten szlak jest zaznaczony. Bowiem przejazd szlakiem licząc tylko na jego oznakowanie w terenie jest obecnie niemożliwy.

Krempna, siedziba gminy, niegdyś zamieszkała w przeważającej części przez Łemków, którzy zostali stąd wysiedleni w 1947 roku. W miejscowości można zwiedzić kilka ciekawych miejsc i obiektów. Przy wylocie drogi do Nowego Żmigrodu, po lewej stronie znajduje się cmentarz parafialny, na którym zobaczyć można kilkanaście kamiennych nagrobków, które pozostały po dawnych mieszkańcach - Łemkach. Z kolei przy drodze do Kotani, po lewej stronie okazały budynek Magurskiego Parku Narodowego, a w nim muzeum tegoż parku, do którego warto wstąpić m.in. na multimedialny spektakl ukazujący 4 pory roku z życia Magurskiego Parku Narodowego. Tuż wyżej siedziby MPN, na wzgórzu Łokieć znajduje się cmentarz z I wojny światowej nr 6 projektu Dusana Jurkowicza. Spod niego ładna panorama na Krempną i okalające ją szczyty. Jest też w Krempnej kilka ciekawych kapliczek, krzyży, czy dawnych łemkowskich chyż. Co roku w lipcu odbywa się tutaj Krempniańska Parada Historyczna, podczas której obejrzeć można m.in. pokazy walk, władania szablą, strzelania z łuku. Wszystko to odbywa się koło dawnej greckokatolickiej cerkwi, którą wówczas można bez problemu zwiedzać. Przez Krempną przebiegają też znakowane szlaki piesze, zielony szlak: Gorlice - Ożenna, jak i zaczynający/kończacy się tu szlak żółty: Krempna - Mrukowa. Więcej zdjęć Krempnej można obejrzeć w opisie drugiego szlaku rowerowego: Wokół Kotalnicy.

cerkiew w krempnej

Szlak zaczyna się na głównym skrzyżowaniu w Krempnej, jak już wspomniano wyżej. Stąd razem ze szlakiem zielonym rowerowym, a także zielonym pieszym, zmierza drogą przez wieś w kierunku Polan. Po ok. 320 m po lewej stronie znajduje się wjazd na parking kościoła parafialnego w Krempnej, a nieco w oddali widać dawną drewnianą cerkiew greckokatolicką pw. Kosmy i Damiana. Tuż przed nią znajduje się kamienna figura św. Mikołaja przestawiona tu z okolic wejścia do cerkwi. Po ostatnim remoncie cerkiew prezentuje się bardzo okazale, warto też zwiedzić wnętrze, bowiem znajduje się tam pełny ikonostas oraz wiele innego ciekawego wyposażenia. Szlak natomiast podąża dalej drogą, mija kolejne zabudowania Krempnej i po przejechaniu 1 km dojeżdża do miejsca, gdzie na prawo odchodzi droga w bród przez Wisłokę do Huty Krempskiej (po ułożonych płytach, w razie wezbranej wody jest też kładka dla pieszych), a tym samym szlak zielony rowerowy tam skręca. Tuż przy skręcie znajduje się pole biwakowo-namiotowe. Szlak żółty natomiast dalej zmierza w kierunku Polan drogą główną mijając ostatnie zabudowania i dojeżdżając do skrzyżowania dróg w okolicach przysiółka Polan - Ostrysznego [3 km].

polany ostryszne
przełom wisłoki

Tu opuszcza drogę główną i skręca w lewo w kierunku Myscowej, by po 300 metrach minąć z lewej strony dawną drogę prowadzącą stokami Kamienia do Kątów (obecnie zamknięta dla ruchu, także rowerowego). Po minięciu tej drogi szlak zmierza nadal lewym brzegiem Wisłoki, a dolina wyraźnie zaczyna się zwężać. Wjeżdżamy bowiem w przełom Wisłoki pomiędzy stokami ciągnącego się grzbietu Kamienia (714 m) a górą Suchania (580 m). Po przejechaniu 4,6 km od poczatku trasy, droga którą prowadzi szlak przekracza przez most Wisłokę prowadząc na jej prawy brzeg, a tym samym kończy się przełom, bowiem dolina zaczyna się rozrzerzać. Po 5,6 km szlak dociera do miejsca, gdzie od 1998 r. zlokalizowana jest baza terenowa Akcji Carpatica, bowiem dolina Wisłoki jest miejscem dużych migracji ptaków, które są przedmiotem badań ornitologów. 300 m dalej szlak mija pierwsze zabudowania miejscowości Myscowa, później szkołę wybudowaną w 1937 roku i dojeżdża do miejsca, gdzie na wzgórzu po prawej stoi cerkiew, a po lewej w dużym budynku mieści się m.in. sklep. [6,4 km].

Myscowa, jedna ze starszych wsi w tym regionie (lokowana w 1420 r. na prawie wołoskim), położona w uroczej dolinie Wisłoki, a także potoku Myscówka, jej prawobrzeżnego dopływu. Miejscowość wciśnięta jest pomiędzy okalające ją szczyty pasma Łysej Góry i Polany oraz masywu Kamień (714 m) i Suchani (580 m), posiada też wiele przysiółków. Niegdyś zamieszkała przez Łemków, którzy w większości wyjechali podczas wojny do Związku Sowieckiego, pozostałych wysiedlono w ramach Akcji "Wisła", choć dopiero rok później niż wiekszość w ramach tej akcji. We wsi warto zwiedzić dawną grckokatolicką cerkiew murowaną z 1796 roku, obecnie pełniącą rolę filii kościoła rzymskokatolickiego w Polanach. Wyposażenie z dawnej cerkwi to zdekompletowane fragmenty ikonostasu rozwieszone po świątyni. Przy opisywanym tu szlaku znajduje się cmentarz z kilkoma ciekawymi nagrobkami kamiennymi, a naprzeciw niego kaplicza z przełomu XIX/XX w. Z Myscowej pochodził Jan Dyki, łemkowski poeta opisujący m.in. piękno łemkowszczyzny. Warto nadmienić, że od lat 60. XX wieku planowana jest budowa zapory wodnej na Wisłoce, której wybudowanie położyłoby kres tej wiosce, bowiem zdecydowana jej część znalazłaby się pod wodami zalewu. Co jakiś czas lokalne media donoszą o postępie prac, końcowych ustaleniach, choć na razie nie widać, by coś działo się w terenie...

myscowa cerkiew
myscowa cmentarz

W tym miejscu szlak skręca z drogi głównej w prawo i podjeżdża, by po 70 m dotrzeć do dawnej murowanej cerkwi z 1796 r. (obecnie pełni funkcję kościoła rzymskokatolickiego), mija ją po lewej i zmierza dalej drogą w kierunku cmentarza parafialnego, niedaleko za cerkwią na krzyżówce wybierając jazdę na wprost. Po 400 m od drogi głównej szlak dojeżdża do wejścia na cmentarz parafialny w Myscowej, gdzie warto wejść i zobaczyć kilka ciekawych kamiennych nagrobków dawnych mieszkańców - Łemków. Mijając cmentarz po lewej stronie, droga którą prowadzi szlak zaczyna się wznosić i zmienia się w szutrówkę. W połowie cmentarza, po prawej mijamy XIX-wieczną kapliczkę, nieco ukrytą w zagajniku i tuż za cmentarzem szlak na kolejnej krzyżówce dróg wybiera tę na wprost. Czym wyżej się droga wznosi, tym coraz ciekawsze widoki głównie za naszymi plecami (widoczne m.in. masyw Kamienia, pasmo Łysej Góry, dolina Wisłoki i jej dopływu Myścówki). Po 1,6 km od cerkwi szlak wjeżdża do lasu, dalej się wznosząc, a po chwili wyjeżdża na łąki osiągając tym samym kulminację liczącą ok. 454 m n.p.m. [8,7 km]. Na jednej z rosnących tam sosen znajdują się drogowskazy tego szlaku, jest to zarazem najwyższy punkt na całej trasie. Ładny stąd widok na południe, m.in. na pasmo graniczne ze szczytem Baranie.

nad myscową

Mijając kulminację, szlak zmierza łąkami na wprost, w dół, początkowo mało widoczną drogą, wjeżdża w niewielkie zagłębienie terenu i ponownie się wznosi, by po minięciu niewielkiej kulminacji już tylko obniżać się coraz wyraźniejszą drogą polną w kierunku Polan, cały czas z widokami na znajdującą się w dole wieś i okoliczne szczyty. W końcu szlak dociera do wyraźnej drogi gruntowej, gdzie skręca w prawo [9,8 km]. Nią zdąża w dół mijając po lewej samotne gospodarstwo, przy którym zaczyna się droga asfaltowa. Niebawem droga przekracza potok i zaczynają się kolejne zabudowania wsi Polany, by w końcu dojechać do drogi Polany - Chyrowa [10,7 km]. Tu szlak skręca w prawo, kierując się do centrum wsi, ale warto skręcić w lewo i podjechać 100 m do cmentarza parafialnego w Polanach, by zobaczyć kilka ciekawych kamiennych nagrobków, wyremontowanych w 2008 roku przez kamieniarzy z Magurycza. Natomiast szlak po skręcie w prawo po 240 m dojeżdża do głównego skrzyżowania w Polanach [10,9 km]. Swego czasu stał tu słupek z drogowskazami tego szlaku, ale nie ma już po nim śladu.

Polany, dawna łemkowska wieś położona nad potokami Wilsznia i Hucianka. W czasie II wojny część mieszkańców wysiedlono do Związku Sowieckiego, pozostałych w 1947 roku w ramach Akcji "Wisła" wysiedlono na tzw. Ziemie Odzyskane, skąd część z nich powróciła po 1956 roku. We wsi warto zwiedzić murowaną cerkiew greckokatolicką pw. św. Jana Złotoustego o ciekawej bryle wzorowanej na świątyniach staroruskich, która użytkowana jest również przez rzymskich katolików. Tuż przed nią, znajdują się 2 nagrobki cmentarza przycerkiewnego, który znajdował się przy dawnej cerkwi drewniano-murowanej (murowane było prezbiterium, podobnie jak to ma miejsce w cerkwi w Chyrowej). Warto też zaglądnąć na cmentarz położony przy drodze do Chyrowej, gdzie znajduje się kilkanaście kamiennych nagrobków. We wsi można odnaleźć kilka ciekawych łemkowskich chyż, najstarsza z nich w okolicy cerkwi. Jest też kilka krzyży oraz ciekawa kapliczka z pięknie kutym krzyżem w przysiółku Dobańce, przy drodze do Olchowca.

łaki polany
polany cerkiew

Tu szlak wybiera skręt w lewo i zmierza drogą asfaltową w górę potoku Wilsznia, by po 260 m minąć po lewej sklep (warto się zaopatrzyć, bo to ostatnia taka możliwość). Tuż za sklepem szlak mija po tej samej stronie drogi dawną murowaną cerkiew greckokatolicką, o której była mowa wyżej. Po 900 m od centrum Polan, dociera do krzyżówki i wybiera tu lekki skręt w prawo na most na potoku Wilsznia (droga na wprost prowadzi do Olchowca), przekracza potok i zmierza w kierunku Huty Polańskiej, tuż za mostem po lewej mijając budynek dawnej szkoły (obecnie Agroturystyka). Jadąc dalej doliną potoku Hucianka, szlak mija kolejne zabudowania Polan i dojeżdża do kolejnej krzyżówki, wybierając jazdę na wprost (w lewo odchodzi droga do przysiółka Baranie) [12,5 km]. Stąd dalej w górę potoku Hucianka, po 3,6 km od centrum Polan, szlak mija ostatnie zabudowania w postaci niewielkich bloków mieszkalnych i dalej już tylko las po obu stronach drogi i wspomniany potok Hucianka po lewej stronie.

huta polańska kościół
profil trasy rowerowej

Zanim szlak dotrze do pierwszych zabudowań Huty mija po prawej XIX-wieczną kapliczkę i po 5,5 km od głównego skrzyżowania w Polanach dociera do schroniska "Hajstra" w Hucie Polańskiej, gdzie można przenocować w pokojach, rozbić namiot, czy nawet coś zjeść. Tuż przed schroniskiem zaczyna się żółty pieszy szlak PTTK prowadzący na główny grzbiet karpacki, osiągając go na przełęczy Mazgalica. Natomiast szlak rowerowy mija schronisko i kieruje się dalej na południe, po chwili mija po prawej budynek Domu Duszpasterskiego Diecezji Rzeszowskiej "Betania", tuż za nim krzyż i drawnianą budowlę, na której wisi mapa Magurskiego Parku Narodowego i w tym miejscu skręca w lewo, podobnie jak szlak pieszy (droga na wprost prowadzi do nieistniejącej wsi Ciechania, to właśnie tam dawniej prowadził szlak niebieski graniczny PTTK - obecnie jest to w zasadzie niedostępna dolina dla turystów). 50. metrów dalej przekracza przez mostek potok Hucianka i zaraz za nim droga zakręca na prawo, by po 150 m dotrzeć pod kościół w Hucie Polańskiej. Tu przy kościele, po ok. 17 km kończy się przebieg tego szlaku. Niegdyś stał tu słupek z drogowskazem i tabliczką początku/końca szlaku, ale obecnie już nie istnieje.

Huta Polańska, jak sama nazwa mówi, musiała tu kiedyś istnieć jakaś huta. I tak też było, bowiem do połowy XIX wieku prosperowała tu huta szkła. Miejscowość powstała prawdopodobnie w XVII wieku, jako osada przy wspomnianej hucie. Mówi się, że po upadku Rzeczpospolitej osiedlili się tutaj konfederaci barscy, których przecież nie brakowało pod koniec XVIII wieku na przełęczach karpackich. W każdym bądź razie tuż przed wybuchem II wojny wieś była dość duża, jej zabudowania ciągnęły się aż po samą granicę państwa, gdzie znajdował się przysiółek Pod Granicą. Podczas II wojny miejscowość została bardzo poważnie zniszczona w wyniku operacji dukielskiej (pamiątki po niej jeszcze dziś leżą w okolicznych lasach - tutaj można o tym poczytać i oglądnąć zdjęcia), z tego też względu po wojnie nie było mieszkańcom do czego wracać. Dolina opustoszała, po wsi pozostały tylko zniszczony kościół, cmentarz oraz budynek w którym obecnie znajduje się schronisko "Hajstra". Obecnie kościół jest odbudowany i 2 razy w roku odbywają się w nim msze.

tekst i fot. Dariusz Zając

krempna ikonostas cerkiew w krempnej krempna ikonostas parada historyczna krempna parada historyczna krempna znak szlaku rowerowego drogowskazy szlaku rowerowego cerkiew myscowa myscowa cmentarz cerkiew myscowa krzyż myscowa huta polańska kapliczka kapliczka myscowa kapliczka myscowa cerkiew myscowa wewnątrz myscowa szkoła dzwonnica myscowa cerkiew myscowa wewnątrz cerkiew myscowa ołtarz widok myscowa widok polany widok myscowa widok polany polany chyża polany cmentarz przycerkiewny polany cerkiew polany cmentarz polany cmentarz polany cerkiew polany cerkiew polany nagrobek myscowa wisłoka myscowa polany łąki polany łąki huta polańska huta polańska huta polańska huta polańska hajstra huta polańska szlak rowerowy widok myscowa

Ostatnia aktualizacja:
09-03-2015 14:18:17

wróć do strony ze szlakami rowerowymi w regionie

stat4u