Szlaki PTTK Pogórza Ciężkowickiego

Olszyny - Ratówki

znak szlaku PTTK

Szlak czerwony: Olszyny (parking przy kościele) - Pruska Góra - przysiółek Ratówki (grzbiet pasma Brzanki)

Jest to szlak koloru czerwonego wyznakowany na wiosnę 2017 roku przez tarnowski Oddział PTTK. Można powiedzieć, że to szlak łącznikowy, dojściowy, wyprowadzający z doliny potoku Olszynka na grzbiet pasma Brzanki, gdzie prowadzi długodystansowy szlak pogórzański koloru żółtego Dynów - Siedliska, którym możemy wędrować na wschód lub zachód pasma oraz szlak zielony tzw. okrężny. Można go traktować także jako zejściowy z grzbietu Brzanki w dolinę np. do komunikacji zbiorowej. Szlak ma długość 5 km, suma przewyższeń 182 metry, a szacowany czas przejścia wg drogowskazów PTTK to: 1 h 45 min wyjście na grzbiet i 1 h 30 min zejście. 75% trasy (3,7 km) idąc w opisywanym kierunku, to wznoszenie się, więc 25% (1,3 km) zostaje na obniżanie. Po drodze większych atrakcji krajoznawczych nie spotkamy, jedynie na początku trasy w Olszynach. W zamian po drodze ładne widoki na Pogórze i Beskid Niski, a przy sprzyjających warunkach pogodowych, znacznie dalej.


Olszyny - to miejscowość o dość starym rodowodzie, założona w XIV wieku na prawie niemieckim, o czym dowiadujemy się z faktu, że 9 marca 1386 r. król Władysław Jagiełło nadał wieś wojewodzie krakowskiemu Spytkowi z Melsztyna herbu Leliwa. Administracyjnie położona jest w województwie małopolskim, powiecie tarnowskim, w gminie Rzepiennik Strzyżewski, natomiast geograficznie na Pogórzu Ciężkowickim, u podnóża głównego grzbietu pasma Brzanki, w dolinie rzeki Olszynki. Z zabytków i ciekawych obiektów w Olszynach należy wynienić: drewniany kościół pw. Podwyższenia Św. Krzyża z 1900 roku, kryty blachą, z bogatym wyposażeniem wnętrza oraz przy nim ciekawa kamienna dzwonnica z 4. dzwonami. Na parafialnym cmentarzu znajduje się cmentarz z I wojny światowej nr 113 projektu Polaka - Jana Szczepkowskiego, na którym spoczywają żołnierze z armii niemieckiej i rosyjskiej. Ponadto we wsi znajdziemy pomnik upamiętniający katastrofę samolotu „Liberator EW 275 R” lecącego z Brindisi (Włochy ) z zaopatrzeniem wojskowym dla powstańców warszawskich, miało to miejsce 16/17 sierpnia 1944 r., a także pomnik grunwaldzki

Szlak zaczyna się przy zabytkowym kościele w Olszynach, gdzie znajduje się parking i drogowskaz szlaku stojący przy nim. Zanim wyruszymy w trasę warto podejść na pobliski cmentarz parafialny, w obrębie którego mieści się cmentarz z I wojny światowej nr 113, do którego kieruje nas jeden z drogowskazów szlaku, można też podejść do drewnianego kościoła. Szlak czerwony natomiast z parkingu udaje się drogą asfaltową w kierunku głównej drogi (powiatowej) przebiegającej przez Olszyny, przekraczając tuż przy niej potok Olszynka. Dochodząc do krzyżówki, po prawej stronie mijamy pomniczek z 1910 roku ufundowany został przez Józefa Bąka, a upamiętnia 500-lecie zwycięstwa grunwaldzkiego. W czasie okupacji hitlerowcy postanowili go zburzyć, ale 2 mieszkańców podstępnie zaszalowało inskrypcję i Niemcy uznali, że już nie napis nie uwłacza ich godności i oszczędzili go. Po wojnie został przywrócony do poprzedniego wyglądu.

Na skrzyżowaniu szlak skręca w lewo i prowadzi wzdłuż drogi prowadzącej do Jodłówki Tuchowskiej, a także w górę potoku Olszynka po chwili wchodząc na chodnik, oddalony nieco od drogi. Idąc wzdłuż drogi mijamy po prawej szkołę, następnie mostkiem niewielki potok, a za nim spotykamy jedną z wielu drewnianych postaci Rzepiennickiego Szlaku Astronomicznego. Tu w Olszynach stoi akurat Neptun - bóg morza, wód, chmur i deszczu. Autorem rzeźby jest Jan Lewicki. Mijając Neptuna, zmierzamy dalej chodnikiem, który się po chwili kończy i dalsza wędrówka przebiega poboczem drogi. Na zakręcie mijamy po prawej kamienny krzyż z 1960 roku i ok. 110 m dalej szlak, po 1,5 km od początku, opuszcza drogę główną i skręca w prawo. Pokazuje to drogowskaz szlaku zamontowany na słupku po lewej stronie drogi. Przy skręcie w prawo kolejny obiekt sakralny, tym razem dość rozbudowany i wysoki, a najwyższym punktem jest postać Jezusa, zadaszona, a dach zwieńcony krzyżem, natomiast poniżej, na jednej kondygnacji cokołu płaskorzeźbiona postać Matki Bożej z Dzieciątkiem w otoczeniu aniołów. Obiekt jest z 1921 roku, a fundatorami Maryjanna Smalasz i syn Jan, co jest wypisane na najniższej części cokołu. W domu, za którym następuje skręt znajduje się sklep spożywczy, więc można się zaopatrzyć w potrzebne artykuły na dalszą drogę.

Po skręcie, szlak prowadząc nadal drogą asfaltową, mija jeden zakręt, w lewo, później drugi, na prawo, i minąwszy zabudowania wsi zaczyna się mocniej wznosić stokami pasma Brzanki opadającymi ku południowi. Wznosząc się mija nieliczne już domy, a za naszymi plecami ukazują się ciekawe widoki na dolinę jak i na pogórzańskie pagórki oraz szczyty Beskidu Niskiego, a także na pasmo Brzanki przed nami. Najbardziej wybijającymi się szczytami są Maślana Góra, pasmo Jaworza, a bardziej na zachód Rosochatka i Jodłowa Góra. Nad tymi ostatnimi, przy dobrej przejrzystości powietrza powinniśmy zobaczyć szczyty tatrzańskie, a dokładnie między nimi Radziejową w Beskidzie Sądeckim. Cały czas wznosząc się drogą, w końcu asfalt kończy się i zaczyna porządna droga szutrowa. Chwilę później mijamy ostatnie gospodarstwo i wychodzimy na kulminację drogi, po czym obniżamy się nieznacznie, po chwili dochodząc do ganicy lasu (1,8 km od skrętu w dolinie Olszynki).


Po wejściu w las, po ok. 30 m szlak na rozdrożu skręca na prawo i po chwili przechodzimy przez wąwóz, który po chwili się kończy, a my powili się wznosimy, to znów maszerujemy po płaskim, a nawet się obniżamy. Mijamy krzyżówkę leśnych dróg, gdzie szlak prowadzi na wprost i znowu lekko się wznosimy, po czym przełamujemy mały grzbiecik i schodząc z niego dochodzimy na płaski teren, gdzie znajduje się kolejna krzyżówka-rozdroże leśnych dróg. W tym miejscu, na jednym z drzew (sosna) zawieszona jest szafkowa kapliczka z drewnianą rzeźbą ukrzyżowanego Chrystusa i podpisem pod nim: "Chwała Tobie Jezu Chryste Królu Nasz". Mijamy rozdroże na wprost i ok. 80 m dalej musimy uważać, bowiem nasz szlak opuszcza wyraźną leśną drogę i skręca w lewo na wydeptaną ścieżkę, która póxniej zakręca łukiem na prawo dochodząc do leśnej drogi (dawno chyba nie używanej) i zaczynamy się ponownie wznosić, po chwili wchodząc w kolejny wąwóz. Czym wyżej, tym wąwóz staje się płytszy i w końcu wychodzimy na wypłaszczenie, dochodząc tym samym na skraj lasu, gdzie prowadzi wyraźna droga z przys. Ratówki w las. Widać już jedno z zabudowań przysiółka i drogę, którą prowadzą szlaki żółty i zielony. Szlak czerwony skręca tu na wspomniną wcześniej drogę na lewo i prowadząc jeszcze 200 m, tuż obok wspomnianego domu, dochodzi po chwili do węzła szlaków, gdzie się kończy/zaczyna, tym samym dołączając do wspomnianych wcześniej szlaków. Stoi tu drewniany słup, na którym zawieszono drogowskazy wszystkich wspomnianych szlaków, a początek/koniec szlaku czerwonego namalowany jest na sośnie obok rogala.

Aby kontunuować wędrówkę do schroniska, obok którego znajduje się wieża widokowa lub by zdobyć szczyt Brzanki należy skręcić tu w lewo, w kierunku zachodnim i iść za znakami szlaków zielonego i żółtego. Do schroniska jeszcze ok. 15-20 minut marszu przez przysiółek Ratówki z rozległymi widokami na Pogórze, Beskid Niski i nie tylko. Przysiółek Ratówki był w sierpniu 1944 roku miejscem stacjonowania Pierwszego Batalionu 16 Pułku Piechoty AK "Barbara", który prowadził działania dywersyjne w okolicy Pogórzy Ciężkowickiego i Rożnowskiego w ramach "Akcji Burza". Upamiętnia to kamienny tablica w pobliżu żółtego szlaku turystycznego, nieopodal schroniska pod Brzanką.

tekst i fot. Dariusz Zając



Czas przejścia:
Olszyny - Ratówki → 1.45 h/ 1.30 h


Ostatnia aktualizacja:
30-06-2017 13:26:18

wróć do strony ze szlakami PTTK na Pogórzu Karpackim
wróć do strony ze szlakami PTTK

stat4u