Szlaki PTTK Pogórza Dynowskiego

znak szlaku PTTK

Szlak czarny: Zamek Kamieniec - Rezerwat Prządki - Czarnorzeki - Sucha Góra
                           (585 m) - Węglówka - Czarny Dział

Jest to dość krótki szlak, długości ok. 10 km, prowadzący przez 2 pasma Pogórza Dynowskiego: Suchej Góry i Czarnego Działu, którym zajmują się znakarze krośnieńskiego Oddziału PTTK. Po drodze dalekich widoków nie ma (jedynie z murów zamku Kamieniec piękne widoki na Beskid Niski i Kotlinę Jasielsko-Krośnieńską), ale za to jest wiele ciekawostek krajoznawczych i przyrodniczych, poczynając od wspomnianego zamku, sztolni, kapliczek, kończąc na bardzo znanym rezerwacie Prządki. Warto także dadać, że cały teren objęty jest przez Czarnorzecko-Strzyżowski Park Krajobrazowy. Podejścia nie są może zbyt ostre, choć podejście na Suchą Górę z Węglówki wymaga sporo wysiłku i może dać się we znaki, bowiem trzeba pokonać ok. 285 m wzwyż na odcinku ok. 1,5 km. Na swojej trasie szlak mija potężną wieżę z przekaźnikiem radiowo-telewizyjnym stojącą na szczycie Suchej Góry (585 m) - najwyższego wzniesienia Pogórza Dynowskiego. Warto też wspomnieć, że będziemy poruszać się przez tereny, gdzie dawniej zamieszkiwali tzw. Zamieszańcy, ludność pochodzenia rusińskiego, dlatego też w tej okolicy znajdują się dawne cerkwie, obecnie wszystkie użytkowane przez kościół rzymskokatolicki. Wraz ze szlakiem czarnym prowadzą wyznaczone tutaj ścieżki dydaktyczne, najpierw ścieżka zielona: historyczno-przyrodnicza, później czerwona "Prządki - Strzelnica", a na koniec ścieżka niebieska "Strzelnica - Sucha Góra", kończąca się przy przekaźniku.
Łącząc przemarsz tym szlakiem z fragmentem szlaku zielonego ze Strzyżowa do Krosna, z którym czarny szlak łączy się na Czarnym Dziale, można zamknąć pętlę schodząc zielonym do Węglówki, a później przez Królewską Górę wrócić do zamku Kamieniec. To wycieczka w sam raz na niedzielną wędrówkę po Pogórzu Dynowskim.


Zamek KAMIENIEC - bliżej znany jako zamek w Odrzykoniu, choć leży na pograniczu Korczyny i Odrzykonia i dzieli się na zamek wyższy i niższy. To ruiny gotyckiego zamku, który w swojej historii miał wiele możnych rodów za właścicieli m.im. Kamienieckich, Bonerów, Firlejów, Skotnickich, Stadnickich, Mniszchów, czy Branickich. Swego czasu współwłaścicielem połowy zamku był także Aleksander Fredro, dzięki ślubowi z Zofią z Jabłonowskich. Dzięki natrafieniu na dokumeny procesowe dotyczące dawnego sporu dwóch rodzin Skotnickich i Firlejów, posiadających zamek po połowie, na ich podstawie napisał znaną komedię Zemsta. W obejściu zamku, w 1894 roku, w setną rocznicę Insurekcji Kościuszkowskiej, odsłonięto pomnik Tadeusza Kościuszki. Obecnie w zamku znajduje się małe muzeum prowadzone przez Andrzeja Kołdera, kustosza zamku. Ruiny zamku można zwiedzać w sezonie, ewentualnie w dni świąteczne, wejście kosztuje 4,50 zł i 4,00 zł ulgowy.

Szlak zaczyna się tuż przy zamku Kamieniec. Stąd zmierza w boczną dróżkę, odbiegającą od drogi głównej prowadzącej obok zamku w dół, obecnie asfaltową. Po ok. 600 metrach droga którą prowadzi szlak przekracza przez mostek potok Marcinek i nadal prowadzi w dół jeszcze ok. 90 metrów wzdłuż potoku i wtenczas szlak opuszcza drogę, skręcając w lewo, w las. Stąd zaczyna wspinać się doś ostro w górę stokami wzgórza opadającego od Prządek. Po drodze kilka tablic informacyjnych (Sokolec, grodzisko, cmentarzysko kurhanowe), bowiem prowadzi tu wspomniana wyżej zielona ścieżka historyczno-przyrodnicza. Aż w końcu szlak dochodzi do drogi głównej nr 991 z Krosna w kierunku Strzyżowa i Rzeszowa, gdzie znajduje się mały parking i tablice informacyjne.

"PRZĄDKI" - to rezerwat geologiczny utworzony w 1957 roku, o powierzchni 13,62 ha, jako grupa skał piaskowca ciężkowickiego z charakterystycznymi formami wytworzonymi wskutek erozji. Niektóre ze skał mają ponad 20 m wysokości i posiadają własne nazwy, m.in.: Prządka-Matka, Prządka-Baba, Herszt, a zaczerpnięte są zapewne z istniejących legend dotyczących tych skał. Jedna z nich mówi, że kamienie te, to zamienione 2 córki, które w dzień Wielkanocny przędły, za co spotkała ich taka kara, kiedy to matka patrząc co one robią wypowiedziała słowa: obyście skamieniały! Zresztą ona także podzieliła ich los, za złe wychowanie córek. Niestety z roku na rok skałki są coraz mniej widoczne, bowiem wszystko w koło zarasta krzakami i samosiejkami.

Po dojściu do parkigu i drogi 991, przecina ją na wprost i wkracza na teren Rezerwatu "Prządki" przechodząc obok najwyższych skał ale i tych niższych rozciągniętych na znacznej długości. Po trasie jest też tablica informacyjna o rezerwacie. Szlak natomiast prowadzi dalej północnym stokiem i powoli obniża się w kierunku Czarnorzek, wychodząc przy dawnej strzelnicy. Idący w przeciwnym kierunku muszą tu uważać, by skręcić na prawo przez łąkę w kierunku lasu, bo droga prowadzi na wprost. Stąd już drogą asfaltową szlak prowadzi do widocznej już byłej cerkwi pw. św. Dymitra z 1921 roku (tu znajduje się duży parking). Po drodze, po prawej mieści się cmentarz parafialny z kilkoma starszymi kamiennymi nagrobkami. Dochodząc do cerkwi, a tym samym do drogi głównej skręca tu w prawo i prowadzi nią mijając po lewej słupową kapliczkę. Gdy droga obniża się i skręca na lewo, po prawej stronie w zagajniku znajduje się dawny cmentarz greckokatolicki, można tam odnaleźć 2 nagrobki. Nieco niżej niego (ok. 100 m) przechodząc przez łąkę w kierunku wschodnim można podejść do cerkwiska, gdzie znajduje się tablica informacyjna o tym, że niegdyś stała tu XVII-wieczna drewniana cerkiew pw. św. Dymitra. Jest jej krótki opis, a także zdjęcie + krótki opis dawnej wsi.

Natomiast szlak nadal prowadzi drogą asfaltową, przekracza potok i ok. 110 m dalej opuszcza ją, skręcając na lewo w drogę dojazdową do posesji. I gdy droga ta zakręca łukiem do tej posesji, szlak prowadzi na wprost w kierunku widocznego drugiego domu, po drodze mijając tablice informacyje. Tuż w okolicy tego domu, skręca na lewo i prowadzi wzdłuż potoku, za chwilę przekraczając go i prowadząc dalej w górę wzdłuż niego. Po drodze, gdzie szlak skręca ostro na lewo, a później zaraz na prawo, z łąki mamy widok na Czarnorzeki z cerkwią. Stąd dalej w górę i po chwili dochodzi się do miejsca, gdzie znajduje się tablica informacyjna o sztolni, do której można podejść ok. 80 m. Znajduje się tam grota, obecnie z zamontowaną kratą. Jest to nieczynne wyrobisko kamienia - piaskowca istebniańskiego. Stanowi ona obecnie miejsce zimowania nietoperzy i nie tylko. Szlak natomiast prowadzi nadal w górę i po chwili dochodzi do Pomnika Przyrody - źródło "Mieczysław". Jest to ogrodzony żerdziamy niewielki staw, utworzony po wypływie wody z dawnego wyrobiska, gdzie eksploatowano piaskowiec. Z tego miejsca nadal w górę i po chwili dochodzi się na niewielką polanę i do drogi leśnej. Ok. 300 m od szlaku, na opadającym na północ stoku znajduje się cmentarz z I wojny światowej. Najlepiej można dojść do niego, idąc na wprost w miejscu gdzie szlak wychodzi na polankę i obniżać się wyraźną drogą leśną, która zaprowadzi nas pod sam cmentarz.

Na polance, szlak kieruje się w lewo wspomnianą drogą, która chwilowo prowadzi skrajem lasu, a następnie skręca na prawo w jego głąb. Po chwili od skrętu, szlak opuszcza drogę leśną i skręca na lewo (trzeba uważać na znaki) na wydeptaną ścieżkę wspinając się na grzbiet opadający od szczytu Suchej Góry osiągając go w miejscu, gdzie znajduje się niewielka wychodnia piaskowca. Stąd już grzbietem prowadzi na Suchą Górę (585 m), która jest najwyższym wzniesieniem Pogórza Dynowskiego. Mijając szczyt, gdzie znajduje się słupek geodezyjny, szlak nadal prowadzi grzbietem i po chwili dochhodzi pod bramę Radiowo-Telewizyjnego Centrum Nadawczego z widoczną potężną wieżą (ok. 120 m wysokości, oddana do użytku w 1962r.), tu kończy się ścieżka Strzelnica - Sucha Góra. Natomiast szlak czarny skręca na lewo i drogą prowadzącą do centrum obniża się, by ok. 90 m niżej na niewielkim wypłaszczeniu opuścić tę drogę, skręcając bardzo ostro na prawo w leśną dróżkę. Prowadząc nią u podnóża masztu, po chwili ponownie szlak wychodzi na grzbiet, tym razem z drugiej strony ogrodzenia terenu centrum nadawczego.

Od tego miejsca szlak obniża się stokami Suchej Góry, najpierw wyraźną drogą leśną, ale na niewielkiej przełączce opuszcza ją i skręca na prawo, trawersując północne stoki, ostro obniża się prowadząc nieco niżej wąwozem, z czasem pojawia się coraz wyraźniejsza leśna droga. W końcu szlak dochodzi do innej drogi leśnej, prowadzącej prostopadle do tej, którą szliśmy i skręca na nią w lewo (idący w przeciwnym kierunku muszą tu uważać, by skręcić na prawo, tak jak szlak prowadzi). Po skręcie w lewo spod drogi wypływa potok, szlak przekracza go i prowadzi w kierunku zachodnim i po 100 m opuszcza drogę, skręcając na prawo na wydeptaną ścieżkę i ponownie obniża się dość stromo dochodząc w końcu w okolice drogi nr 991. Ale za nim do niej dotrze, trzeba przekroczyć potok o nazwie Wysoka lub Czarny Potok. Niestety mostek drewniany, którym dawniej można było przejść zawalił się, więc musimy zrobić to wchodząc w nieco głęboki wąwóz, którym on płynie. Po przejściu potoku spotykamy drogowskazy szlaku i zaraz dalej szlak dochodzi do wspomnianej drogi. Idący w przeciwnym kierunku muszą tu uważać, by nieprzeoczyć skrętu szlaku w las, który skręca zaraz za barierą energochłonną.

Natomiast po dojściu do drogi w Węglówce szlak skręca tu w prawo i prowadzi teraz drogą główną, mija przystanek autobusowy, skrzyżowanie dróg (do centrum Węglówki) i dalej prowadzi drogą główną najpierw w górę, następnie się obniża i po ok. 340 m od wspomnianego skrzyżowania opuszcza drogę 991, skręcając na lewo. Stąd nadal asfaltową drogą prowadzi w głąb tej części wsi i po ok. 180 m po lewej za potokiem mija ciekawą trzykondygnacyjną kapliczkę słupową. 100 metrów dalej, przed mostekiem szlak skręca w prawo prowadząc już drogą szutrową i po niecałych 200 metrach skręca, tym razem na lewo i po chwili dochodzi do szlabanu, a za nim na plac zrywkowy. Z palcu widać na południu Królewską Górę. Tu skręca w prawo i wchodzi w las wznosząc się leśną drogą. Droga, którą szlak prowadzi zmienia często kierunki, prowadzi przez nieduże wąwozy i w końcu dochodzi na grzbiet pasma Czarnego Działu, na zachód od głównego szczytu o nazwie Kiczora (516 m). Tuż przed jego osiągnięciem na wiosnę można spotkać całe łany czosnku niedźwiedziego. Podczas ostatecznego podejścia na grzbiet oraz idąc grzbietem na szczyt główny, można zobaczyć stromiznę południowych stoków tego pasma.

Osiągając grzbiet, w miejscu gdzie znajduje się skrzyżowanie leśnych dróg, szlak skręca w lewo i prowadzi lekko w górę, ale zaraz po przełamaniu grzbieciku obniża się, prowadząc drogą grzbietową, która czasami opuszcza grzbiet prowadząc północnymi jego stokami. Po ok. 1,5 km od osiągnięcia grzbietu pod Kiczorą (516 m), szlak dołącza do zielonego szlaku Strzyżów - Krosno i tu pod Kiczorą Małą (479 m) kończy się jego przebieg. Dalej można wędrować wspomnianym szlakiem zielonym na prawo do Bonarówki, gdzie znajduje się dawna drewniana cerkiew greckokatolicka znajdująca się na szlaku architektury drewnianej lub skręcając na lewo zejść do Węglówki, także do dawnej cerkwi, tyle że murowanej. Na wspomnianym węźle szlaków znajdują się drogowskazy wspomnianych szlaków: czarnego i zielonego.

tekst i fot. Dariusz Zając

Czas przejścia:
Zamek Kamieniec - Prządki (parking) ↔ 0.35 h
Prządki - Sucha Góra → 1.10 h / 0.50 h
Sucha Góra - Węglówka → 0.45 h / 1 h
Węglówka - Czarny Dział (węzeł) → 1.30 h / 1.15 h

kapliczka czarnorzeki cmentarz czarnorzeki cmentarz czarnorzeki cerkwisko czarnorzeki zamek kamieniec prządki źródło mieczysław czarnorzeki sztolnia czarnorzeki czarny dział leśna droga skały rezerwat prządki skały rezerwat prządki skały rezerwat prządki czarnorzeki kapliczka zamek kamieniec mury zamek kamieniec kościuszko czarnorzeki cerkiew pogórze sucha góra masyw chałupa przy zamku kamieniec cmentarz I wojna światowa czarnorzeki krasna cmentarz I wojna światowa czarnorzeki krasna sporny mur zamkowy kamieniec

Ostatnia aktualizacja:
26-11-2015 11:17:40

wróć do strony ze szlakami PTTK na Pogórzu Karpackim
wróć do strony ze szlakami PTTK

stat4u