Szlak zielony PTTK: Gorlice - Magura Wątkowska - Folusz - Ożenna

odcinek: FOLUSZ - NOWY ŻMIGRÓD - OŻENNA

znak szlaku PTTK

Szlak zielony: Folusz (węzeł szlaków) – przeł. pod Zamkową Górą – Mrukowa – Bucznik (519 m) – Mytarz – Nowy Żmigród – Grzywacka (567 m) – Kąty – Uroczysko na Górach – Kamień – Krempna – Żydowskie – Wysokie (657 m) – Ożenna/Grab

To fragment trzeciego pod względem długości szlaku PTTK w Beskidzie Niskim, ciągnącego się ponad 70 km z Gorlic do Ożennej. Odcinek z Gorlic na Magurę Wątkowską do węzła szlaków (czerwonego i zielonego) wyznakowany został jeszcze przez gorlicki oddział PTT w latach 30. XX wieku, obecnie zajmują się nim znakarze gorlickiego Oddziału PTTK. Natomiast pozostała część szlaku wyznakowana została tuż po powstaniu Magurskiego Parku Narodowego, do czego przyczynił się śp. Rafał Wałach, członek i znakarz jasielskiego Oddziału PTTK, który opracował trasę, poczynił wszelkie formalności i wspólnie ze znakarzami z tego Oddziału wyznakował go. Cały ten odcinek leży w gestii jasielskiego Oddziału PTTK.

szlak zielony wykres

Opisywany tu odcinek szlaku zielonego obfituje w rozległe panoramy m.in. z masywu Bucznika, z góry Grzywackiej, ze wzgórz nad Kątami czy z Wysokiego. Nam tym odcinku prowadzi także przez Magurski Park Narodowy, przemierzając w nim jeden z Obszarów Ochrony Ścisłej: "Kamień". Szlak często ze szczytów schodzi w doliny gdzie znajdują się miejscowości, więc problemów z zaopatrzeniem w prowiant czy napoje raczej nie ma. Mimo, że często schodzi w doliny wysokości względne nie są tu duże, największa z nich, to podejście z Kątów na Kamień wynoszące ok. 400 m. Jest też na tym odcinku szlaku trochę marszu drogami asfaltowymi. Od szlaku, w miejscowości Folusz, odchodzi jego odnoga, do osobliwości przyrody tego terenu jakim jest wodospad "Magurski", obecnie od 2012 roku prowadzi tam też ścieżka przyrodnicza "Folusz".


Z węzła szlaków we Foluszu, szlak zielony za przystankiem PKS skręca w prawo, przekracza most na Kłopotnicy i prowadzi lekko w górę doliną potoku Potasówka dochodząc do szlabanu, za którym zaczyna się teren Magurskiego Parku Narodowego. Przy szlabanie znajduje się utworzone w 2012 roku miejsce do wypoczynku (ławy, stoły, miejsca na ognisko, WC oraz budka do sprzedaży biletów wstępu), mały parking oraz pierwszy przystanek ścieżki przyrodniczej "Folusz" o nazwie: Oczko wodne, w którym zaobserwować można wiele płazów występujących w MPN. Tuż za szlabanem znajdują się drogowskazy szlaków, bowiem w prawo odbija tu szlak dojściowy zielony do wodospadu "Magurskiego" (ok. 20 min), a warto tam podejść, szczególnie, gdy potoki obfite są we wodę. Tam też prowadzi wspomniana ścieżka przyrodnicza "Folusz", którą docelowo można dojść do Diablego Kamienia i dalej do miejsca wypoczynku w dolinie Kłopotnicy. Przy wodospadzie znajduje się także mała jaskinia.

Natomiast szlak zielony prowadzi prosto, cały czas wznosząc się. Po drodze mija kapliczkę św. Franciszka, która usytowana jest przy drodze do dawnej wsi Huta Pielgrzymska (Samoklęska), a następnie wspina się ostrzej, by osiągnąć kulminację drogi, gdzie stoi postawiony przez MPN drewaniny schron turystyczny. Zaraz za nim szlak opuszcza stokówkę i skręca w lewo w leśną drogę wspinając się stokami góry Smyczka. Osiągając poprzeczną leśną drogę u podnóża Smyczki, skręca w lewo i prowadzi nią ok. 250 m, po czym skręca pod kątem ostrym w prawo, na północny stok. W tym miejscu znajduje się drewniana budowla z mapą MPN, bowiem idąc w przeciwnym kierunku wchodzimy na teren parku. Prowadząc leśnymi drogami północnym stokiem Smyczki wspina się ostatecznie na przeł. pod Zamkowa Górą. Na dwuwierzchołkowy szczyt Zamkowej Góry nie prowadzi żaden szlak, ale mimo to warto tam podejść, by odszukać ślady po bliżej nieznanej warowni, a z pewnego miejsca można stamtąd spojrzeć na Pogórze Karpackie (więcej o tym tutaj). Natomiast szlak przecina przełęcz na wprost i schodzi w dolinę potoku Szczawa, gdzie przy węźle szlaków łączy się ze szlakiem żółtym, niegdyś z Mrukowej do Krempnej, obecnie to tylko łącznik z Mrukowej do szlaku GSB czerwonego (więcej o tych zmianach). Stąd skręca w lewo i razem z żółtym wzdłuż Szczawy - na której można spotkać ładne kaskady - schodzi do centrum Mrukowej, gdzie przy przystanku PKS znajdował się rogal z drogowskazami szlaków, niestety od kilku lat nie ma kto go postawić na nowo.

Od węzła szlaków, zielony szlak prowadzi drogą główną przez wieś w kierunku Samoklęsk i po ok. 150 m, przy kapliczce skręca w prawo, przechodzi przez mostek na Szczawie i tuż niedaleko za nim skręca ostro w lewo wspinając się stokami góry Pagórek (519 m). Po pokonaniu ok. 700 metrów, na wysokości ok. 454 m n.p.m. szlak dołącza do znacznie wyraźniejszej drogi polnej prowadzącej z Brzezowej na Bucznik, którą to prowadzi także szlak rowerowy zielony "św. Wojciecha" i wraz z nim wspina się dalej. W tym miejscu stoi słupek z drogowskazami szlaków (o ile nikt go nie zniszczył, bowiem nie ma szczęścia by dłużej tam postać...). Po drodze wyśmienite widoki na Beskid Niski, Pogórze Jasielskie jak i Pogórze Ciężkowickie oraz Dynowskie z ich najwyższymi szczytami. Następnie prowadzi skrajem lasu, mija kulminację Pagórka (519 m) i schodzi na przełączkę, by z niej wznieść się na kulminację Bucznik (519 m), na której stoi triangul i słupek z nazwą szczytu i drogowskazami szlaków. Z tego miejsca też roztacza się ciekawa panorama, choć na północ stopniowo ograniczana przez podrastające drzewa.

Z Bucznika szlak wchodzi w las i sprowadza nas leśnymi dróżkami do drogi w Mytarzu, gdzie skręca w lewo i prowadzi ok. 600 m drogą główną przez wieś. Po lewej stronie pojawia się owiana licznymi legendami góra z charakterystycznymi trzema krzyżami na szczycie (więcej o niej tutaj). Po czym szlak skręca w prawo między zabudowania, a następnie w lewo i prowadzi raz drogą, raz chodnikiem ułożonym wzdłuż niedaleko płynącej Wisłoki. Później skręca w prawo na kładkę dla pieszych i przekraczając Wisłokę, obok stadionu, dochodzi po schodach do centrum Nowego Żmigrodu, gdzie znajduje się rogal z tablicą z siecią i drogowskazami szlaków. Będąc w N. Żmigrodzie warto się tu na chwilę zatrzymać, bo jest tu kilka ciekawych obiektów do zwiedzenia i zobaczenia, o których można przeczytać w przewodnikach turystycznych lub klikając na podany wcześniej link o wzgórzu Trzech Krzyży.

Dochodząc do drogi wojewódzkiej nr 992 w Nowym Żmigrodzie, szlak skręca w prawo i prowadzi ok. 900 m w kierunku Krempnej (wraz z trzema szlakami rowerowymi - czerwonym, zielonym i pomarańczowym), by po pokonaniu zakrętów i przekroczeniu potoku przy kamiennym mostku skręcić z drogi głównej w lewo, na boczną drogę prowadząca do przysiółka Podgóry (wraz z nim skręcają szlak rowerowy zielony i pomarańczowy). Początkowo droga wznosi się łagodnie, mijając po prawej działkę rekreacyjną z polem namiotowym o nazwie "Oaza Spokoju" pod patronatem Towarzystwa Miłośników Nowego Żmigrodu, później zaczyna się coraz ostrzejsze podejście do ostatnich domów tego przysiółka. Gdy skończy się droga asfaltowa (ładny widok stąd na Pogórze Karpackie), szlak skręca w prawo w kierunku najwyżej położonego gospodarstwa i tuż przed nim skręca w lewo, w mało wyraźną początkowo dróżkę. Pnąc się cały czas w górę, przechodzi raz łąkami, raz lasem i dochodzi do drogi gruntowej prowadzącej z Kątów na szczyt Grzywackiej, wzdłuż którego traktu zlokalizowane są stacje drogi krzyżowej. W tym miejscu znajduje się słupek z drogowskazem kierującym do Nowego Żmigrodu. Natomiast szlak skręca w lewo i zmierza na szczyt Grzywackiej Góry (567 m n.p.m.), oznaczony słupkiem z nazwą i drogowskazami szlaków.

Na szczycie, od 1999 roku znajduje się wieża widokowa zwieńczona krzyżem, z której roztaczają się wspaniałe widoki na okolicę, tą najbliższą, jak i tą dalszą, bo przy sprzyjającej przejrzystości powietrza widać także Tatry. Tuż poniżej szczytu znajduje się kaplica, w której umieszczono tablicę z wykazem fundatorów wieży. Ze szczytu szlak prowadzi na wprost, by po ok. 250 m połączyć się ze szlakiem czerwonym i razem zmierzają w dół do Kątów. Po drodze, w miejscu gdzie szlaki skręcają na rozdrożu w lewo, znajduje się miejsce do wypoczynku w postaci małej wiaty z ławką, skąd roztacza się ładny widok na okolicę. Stąd po skręcie w lewo, szlaki zmierzają dalej w dół, wychodząc tuż przed mostem na Wisłoce, gdzie znajduje się rogal z tablicą z siecią szlaków oraz drogowskazami.

Tu szlak zielony (czerwony także) skręca w lewo, przechodzi przez most na Wisłoce i za nim skręca w lewo, w boczną dróżkę do przysiółka Zarszyn, by po ok. 100 m, tuż za potokiem skręcić z niej w prawo. Po czym znowu skręca ostro w lewo i wspina się na wzniesienie o nazwie Uroczysko Oborzysko (448 m n.p.m.), gdzie usytuowana jest mała kapliczka postawiona tu w 1999 roku jako wotum wdzięczności za pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny. Ładny stąd widok na okoliczne szczyty z pasmem Magury Wątkowskiej i Łysej Góry na czele, jak i na dolinę Wisłoki. Przez ten grzbiet przebiega też w przeciwnym kierunku szlak rowerowy pomarańczowy. Natomiast szlak zielony prowadzi widokową drogą polną lekko w dół, skręca w prawo i wznosząc się na Uroczysko Na Górach (469 m n.p.m.), po chwili wychodzi na stokówkę łączącą Kąty z Polanami (przysiółek Ostryszne). Droga ta wyłączona jest z jakiegokolwiek ruchu pojazdów, poza tymi co posiadają pozwolenie. Skręca tu w prawo, prowadzi nią lekko w dół i po 250 m opuszcza ją, skręcając w lewo w kierunku szczytu Kamień (714 m n.p.m.). Stąd pnie się ostro w górę przez Obszar Ochrony Ścisłej "Kamień", jednak nie wychodzi na szczyt jak dawniej, ale trawersuje go wschodnimi stokami, a następnie przełamując ramię Kamienia schodzi w kierunku węzła szlaków pod tym szczytem, gdzie szlaki rozgałęziają się.

Nasz zielony szlak skręca w lewo (odtąd towarzyszyć mu ścieżka przyrodnicza o nazwie: Hałbów-Kamień, która ma formę pętli z Krempnej przez Przeł. Hałbowską do Krempnej), prowadząc leśnymi drogami wychodzi na widokowe łąki nad Krempną, gdzie w ramach wspomnianej ścieżki, na skraju lasu MPN utworzył punkt widokowy, ale lepsze miejsce widokowe jest nieco dalej, z polanki. Stąd ścieżkami i drogami polnymi sprowadza nas do pierwszych zabudowań Krempnej, a następnie przechodząc tuż obok wyremontowanej cerkwi dochodzi do drogi Krempna - Polany, gdzie skręca w prawo i dochodzi do centrum Krempnej. W centrum Krempnej znajduje się węzeł szlaków, zarówno pieszych, jak i rowerowych. Będąc w Krempnej warto odwiedzić jeszcze Muzeum MPN, jak i podejść na znajdujący się na wzgórzu Łokieć cmentarz z I wojny światowej. Krempna to także punkt pośredni do zdobywania dużej GOT PTTK.

W centrum Krempnej szlak zielony skręca w lewo i prowadzi dawnym traktem handlowym w kierunku Ożennej. Mija po drodze niewielki zalew na Wisłoce, następnie już przy ostatnich zabudowaniach, pomnik przyrody klon jawor i zmierza dalej drogą asfaltową wzdłuż potoku Krempna do dawnej wsi Żydowskie. To dość nużący odcinek tego szlaku, bowiem prowadzi drogą asfaltową. Tuż przed tym jak droga przekracza potok Krempna przez drewniany most, szlak zielony opuszcza ją i skręca lekko w prawo kierując się na stoki góry Wysokie. Po chwili od zejścia z drogi głównej, w okolicach utworzonego tu oczka wodnego, szlak zielony łączy się na chwilę ze ścieżką przyrodniczą "Kiczera" im. prof. Jana Rafińskiego. Oczko wodne, to 4 przystanek wspomnianej ścieżki. W tym też miejscu znajdują się 2 obiekty, w których można się schronić w razie złej pogody, czy też odpocząć podczas wędrówki, jeden starszy deszczochron nieco przerobiony, a drugi nowy, zbudowany w 2012 roku przez MPN. Nieco dalej szlak zielony po przekroczeniu małego potoczku skręca w prawo, ale warto zboczyć nieco ze szlaku i skręcić w lewo i przez kładkę na potoku Krempna podejść wspomnianą ścieżką przyrodniczą do cmentarza i cerkwiska, przy którym znajduje się także cmentarz przycerkiewny w Żydowskiem. Tu usytuowany jest 1. przystanek ścieżki "Kiczera" jak i tablica informacyjna o niej. Wcześniej, przy cmentarzu znajduje się tablica z informacją o dawnej wsi Żydowskie. Na łące obok, w okresie jesiennym, pięknie kwitną zimowity jesienne.

Wracając na zielony szlak, przechodzi się ponownie przez potok i wzdłuż granicy lasu po prawej stronie, z ładnymi widokami na dolinę potoku Krempna, dochodzi się na szczyt o nazwie Wysokie (657 m n.p.m.), oznaczony słupkiem z nazwą i drogowskazami szlaków. Ładna stąd panorama na Beskid Niski i nie tylko, bowiem przy sprzyjającej przejrzystości powietrza pięknie widać m.in. Tatry. Od niedawna (początek 2013 roku) mamy możliwość dowiedzieć się co widać z Wysokiego, dzięki trzem tablicom (ustawionym przez MPN) z rozrysowanymi panoramami, na których wyszczególniono widoczne szczyty. Oprócz nich znajdują się tu ławka, więc można odpocząć rozkoszując się tą wspaniałą panoramą.

Z widokowego szczytu szlak wchodzi w las i leśnymi ścieżkami i drogami doprowadza nas do drogi Krempna - Ożenna, tej samej, którą prowadził z Krempnej do Żydowskiego. Znajduje się tu mały deszczochron, więc w razie złej pogody można się schronić. Następnie skręca w prawo i drogą asfaltową kieruje się do Ożennej/Grabiu. Zanim tam dotrze, wychodząc z lasu możemy podziwiać ładne widoki na okolicę tej części Beskidu. Tuż przed węzłem szlaków, szlak zielony łączy sie ze szlakiem niebieskim (granicznym) i obydwa przez most na potoku Ryjak dochodzą do rogala z drogowskazami szlaków. Tu, po ponad 45 kilometrach od węzła szlaków we Foluszu, kończy się jego przebieg. Tuż obok rogala stoi tablica przypominająca działania Konfederatów Barskich na tych terenach, którzy przy granicy mieli swój obóz, ostatecznie zdobyty i zniszczony przez Rosjan. A wszystko to w obejściu sklepu znajdującego się na pograniczu wsi Ożenna i Grab. Stąd też odjeżdżają autobusy jasielskiego PKS-u, ale na mnogość kursów nie ma co liczyć, warto sprawdzić wcześniej połączenia.

Wcześniejszy odcinek tego szlaku z Gorlic przez Wapienne, Magurę Wątkowską do Folusza opisany jest tutaj.

tekst i foto: Dariusz Zając

folusz miejsce wypoczynku wodospad magurski nad kątami stoki grzywackiej uroczysko na górach

Punktacja GOT:
Folusz - Przeł. Smyczka 7/6
Przeł. Smyczka - Mrukowa 3/4
Mrukowa - Nowy Żmigród 7/8
Nowy Żmigród - Kąty 7/6
Kąty - Kamień 9/5
Kamień - Krempna 3/6
Krempna - Żydowskie 7/6
Żydowskie - Ożenna 8/6


Ostatnia aktualizacja:
17-02-2017 00:03:44

wróć do strony ze szlakami PTTK w Beskidzie Niskim
wróć do strony ze szlakami PTTK

stat4u