Szlaki PTTK w Beskidzie Niskim

znak szlaku PTTK

Szlak czarny: Folusz (PKS) – Diabli Kamień – Folusz (polana) – Barwinok (węzeł szlaków)

Jest to szlak wyprowadzający z miejscowości Folusz w dolinie potoku Kłopotnica na zachodni kraniec głównego grzbietu pasma Magury Wątkowskiej, prowadzący głównie przez teren Magurskiego Parku Narodowego. Po drodze, od szlaku odbiega odnoga do znanej osobliwości przyrody nieożywionej - Diablego Kamienia, czyli grupy wychodni skalnych piaskowca magurskiego. W planach znakarzy jasielskiego Oddziału szlak miał przełamać grzbiet pasma Magury Wątkowskiej i prowadzić do górnej części wsi Wapienne, a dalej do centrum. Niestety ten ostatni odcinek nie został do tej pory wyznakowany. Wg PTTK-owskich czasów, szlak z Folusza do węzła szlaków pod Barwinokiem powinno się pokonać w około 2 godzin, do samego Diablego Kamienia ok. 30 minut.

wykres szlaku

Szlak zaczyna się przy przystanku PKS (Ośrodki Wypoczynkowe) we Foluszu. Tu znajduje się węzeł szlaków pieszych, bowiem zaczyna się tu (kończy) także szlak żółty do węzła szlaków pod Kornutami i dalej do Koniecznej oraz przebiega szlak zielony Gorlice - Ożenna. Ponadto przebiega tędy rowerowy szlak cmentarzy wojennych koloru czarnego oraz kończy się szlak niebieski rowerowy z Dębowca do Folusza. W listopadzie 2009 r. wyznakowano tu także ścieżkę spacerową wokół DPS-u (kolor niebieski), jak i ścieżkę dydaktyczną po Parku Rekreacji i Edukacji Ekologicznej, także koloru niebieskiego. W obejściu wspomnianego Parku Rekreacji i Edukacji stoją słupki z drogowskazami wspomnianych szlaków pieszych oraz tablica z siecią szlaków PTTK obejmujących środkową część Beskidu Niskiego.

Z tego miejsca szlak zmierza w kierunku południowym wzdłuż wspomnianego Parku Rekreacji i potoku Kłopotnica po lewej, a zabudowaniami DPS-u po prawej (na jednym z budynków tegoż umieszczona jest pamiątkowa tablica poświęcona Epifaniuszowi Drowniakowi - zwanemu Nikifor, który zmarł tu w 1968 r., w istniejącym tu wówczas Sanatorium Przeciwgruźliczym) wraz ze szlakiem żółtym, zielonym i ścieżką spacerową wokół DPS-u. Mija ostatnie zabudowania Folusza, w tym założony w latach 30. XX wieku przez Towarzystwo Rybackie z Jasła Ośrodek Zarybieniowy, funkcjonujący do dziś. Do kwietnia 2017 roku ok. 250 m dalej szlak opuszczał drogę asfaltową, by skręcić z niej w lewo, po chwili przekraczając potok Kłopotnica po ułożonych kamieniach, co często było niemożliwe wobec podniesionego stanu wód. Obecnie szlak nie skręca tutaj, ale prowadzi nadal drogą asfaltową, z dwoma pozostałymi szlakami, żółtym i zielonym i dopiero 300 m dalej, dochodząc do tzw. miejsca dziennego wypoczynku skręca w lewo i przeprawia się przez Kłopotnicę nowo wybudowanym w 2016 roku drewnianym mostkiem. W miejscu dziennego wypoczynku mamy możliwość odpocząć, zapalić sobie ognisko na specjalnie przygotowanych do tego miejscach, a także skorzystać z WC. Mijając potok Kłopotnica, zaczymamy się wznosić na stromym stoku, gdzie dla ułatwienia zbudowano schodki z poręczami i po chwili marszu, dochodzimy do miejsca, gdzie dawniej szlak prowadził starą leśną drogą. Skręcamy tu na prawo, przekraczając niewielki potok i dochodzimy do węzła szlaków pod Diablim Kamieniem, gdzie szlak czarny łączy się ze ścieżką przyrodniczą "Folusz" znakowaną jako kwadrat z czerwonym paskiem po przekątnej.

W tym miejscu od szlaku głównego odchodzi w lewo znakowana odnoga do osobliwości przyrody nieożywionej - Diablego Kamienia (zanim powstał Magurski Park Narodowy chroniony był jako pomnik przyrody), jak i wspomniana ścieżka przyrodnicza "Folusz" koloru czerwonego. Początkowo nieco stromo, później już łagodniej prowadzi wzdłuż długiej grzędy skalnej, którą kończy zgrupowanie najwyższych skałek. Przy nich, po ok. 300 m kończy się szlak dojściowy, a czas przejścia tego odcinka to ok. 10 minut. Obecnie do wspomnianej wychodni skalnej prowadzi specjalna aleja zbudowana z drewnianych poręczy (gdzieniegdzie znajdują się schodki), ukierunkowująca i zarazem ograniczająca rozdeptywanie szlaku. Ponadto, takie same drewniane barierki okrążają też najwyższe zgrupowanie skałek Diablego Kamienia. Wszystko to zbudowane zostało w ramach tworzenia ścieżki przyrodniczej "Folusz" łączącej dwie osobliwości przyrody: Diabli Kamień i wodospad "Magurski". Diabli Kamień, to 9 punkt wspomnianej ścieżki, a tuż przy nim stoi budowla drewniana, na której zawisła tablica informacyjna o tej wychodni skalnej. Od połowy 2016 roku przy Diablim Kamieniu znajduje się pamiątkowa pieczątka, zamontowana tam w ramach akcji MPN „Magurska Odznaka Terenowa”. Niestety nie ma ona zbytniego szczęścia, bowiem jest często niszczona lub kradziona.

W grupie najwyższych skałek, wysokości głazów piaskowcowych dochodzą do 10 metrów i posiadają tzw. kociołki skalne, czyli zagłębienia w których znajduje się woda (jeden większy, dwa mniejsze). Z Diablim Kamieniem związana jest legenda, która mówi, że gdy w pobliskim Cieklinie budowano kościół niespodobało się to diabłom i uradziły, że trzeba go zniszczyć. Wybrali więc najmocniejszego, który miał zrzucić na kościół olbrzymi kamień. Gdy już niósł ten kamień nad lasem foluskim, zapiał kur i w tym momencie diabeł stracił swą piekielną moc, upuścił kamień, który spadł na ziemię i się roztrzaskał na mniejsze. Później niektóre ze skał ludzie ponazywali np. Diabli Mur, Jędza, czy Baba Jaga.

Obecnie, aby kontynuować wędrówkę czarnym szlakiem w wyższe części pasma Magury Wątkowskiej, nie mamy możliwości legalnego zejścia inną drogą do głównego szlaku, jak było to niegdyś, więc musimy wrócić tą samą, którą tu przyszliśmy, czyli powrócić do węzła szlaków pod Diablim Kamieniem.

Ze wspomnianego węzła szlaków, szlak czarny prowadzi łagodnie leśną drogą (razem ze ścieżką przyrodniczą "Folusz"), wzdłuż płynącej w dole po prawej Kłopotnicy, w jednym miejscu przez wybudowaną w ramach tworzenia wspomnianej ścieżki drewnianą kładkę, by następnie zejść w dolinę Kłopotnicy i dojść do zielonego szlaku (Ścieżka Pierwszego Dnia) prowadzącego na Magurę (829 m), a następnie przez most na Kłopotnicy (zbudowany w czasach gdy prowadzono tu jeszcze intensywną gospadarkę leśną) do węzła szlaków na małej polance. Znajduje się rogal z drogowskazami wspomnianych szlaków: czarnego, żółtego i zielonego oraz ustawiona końcem 2012 roku tablica informacyjna o obszarze ochrony ścisłej: Magura Wątkowska, bowiem jest to 10 przystanek wspomnianej ścieżki przyrodniczej "Folusz". Ponadto od 2014 roku tu został przeniesiony punkt kasowy MPN, wtedy też ustawiono tu kilka drewnianych ławek oraz stojak na rowery.

Z węzła szlaków na polanie, szlak czarny prowadzi teraz na wprost tzw. stokówką, czyli utwardzoną drogą leśną, cały czas się wznosząc wzdłuż bezimiennego dopływu Kłopotnicy płynącego po prawej, później po lewej stronie. W końcu, po 1 km dochodzi do ostrego zakrętu tejże drogi i opuszcza ją, przed potokiem skręcając w prawo w leśną drogę. Stąd wspina się przez młody bukowy las wzdłuż płynącego po lewej małego potoku dość kamienistą drogą i zmieniając kierunek wychodzi w okolicach przełęczy, mając po prawej zlewnię potoku Bednarka. W tym miejscu znajduje się granica powiatów jasielskiego i gorlickiego. Od tego miejsca szlak ponownie lekko zmienia kierunek prowadząc łagodnie, raz w dół, raz w górę, okrążając łukiem zlewnię potoku Bednarka po prawej, a stokami głównego pasma Magury Wątkowskiej po lewej. W końcu lekko się wznosząc dochodzi do zielonego szlaku Gorlice - Ożenna, osiągając go w siodle tuż pod szczytem Barwinok (670 m) na wysokości ok. 662 m n.p.m. W tym miejscu znajduje się drogowskaz szlaku kierujący do Folusza, a także informacja o Obszarze Ochrony Ścisłej "Magura Wątkowska", przez który szlak prowadził. Stoi tu także duża wiata wybudowana w 2012 roku przez MPN, w której można się schronić przed deszczem, czy po prostu odpocząć.

tekst i fot. Dariusz Zając

diabli kamień folusz diabli ścieżka wezeł pod barwinokiem pod barwinokiem folusz diabli kamień folusz diabli kamień folusz zima diabli kamień nikifor folusz

Punktacja GOT:
Folusz - Ferdel 7/4

Czasy przejść:
Folusz - Diabli Kamień 30 min / 25 min
Diabli Kamień - Ferdel 1.30 h / 1.15 h


Ostatnia aktualizacja:
28-04-2017 15:42:51

wróć do strony ze szlakami PTTK w Beskidzie Niskim
wróć do strony ze szlakami PTTK

stat4u