Główny szlak beskidzki PTTK (GSB) w Beskidzie Niskim

BARTNE - MAGURA WĄTKOWSKA - KĄTY

znak szlaku

Szlak czerwony GSB: Bartne (bacówka PTTK) – Przeł. Majdan – Magura Wątkowska (węzeł szlaków) – Magura (829 m) – Świerzowa (805, 801 m) – węzeł szlaków pod Trzema Kopcami – przeł. pod Ostryszem – Kolanin (705 m) – Przełęcz Hałbowska (540 m) – Kamień – Kąty

To fragment głównego szlaku beskidzkiego, ciągnącego się około 500 km z miejscowości Ustroń w Beskidzie Śląskim do Wołosatego w Bieszczadach, wyznakowany jeszcze przez gorlicki oddział PTT w okresie międzywojennym, a później po II wojnie światowej, odnowiony przez Oddział PTTK w Gorlicach w latach 1953-1954. Wspomnieć warto, że cały opisywany tu odcinek szlaku jest jednocześnie fragmentem Europejskiego Szlaku Dalekobieżnego o symbolu E 3, ciągnącego się od Atlantyku m.in. przez Pireneje, Ardeny, Sudety i Karpaty do Morza Czarnego. Szlak GSB prowadzący przez Beskid Niski, licząc od Mochnaczki Niżnej do Komańczy, ma długość ponad 130 km, więc na jego przebycie pieszo potrzeba 5-6 dni. Najwyższy punkt trasy znajduje się na szczycie Koziego Żebra (847 m n.p.m.), natomiast najniższy w dolinie Wisłoki w miejscowości Kąty (ok. 310 m n.p.m.). Najostrzejsze podejście znajduje się przy pokonywaniu Koziego Żebra idąć od wschodu za zachód, czyli z Regetowa do Hańczowej, bowiem na odcinku ok. 1,7 km trzeba wznieść się ok. 317 m. Nieco lżejsze, ale też dające się we znaki, to podejście na Kolanin (706 m) w Magurskim Parku Narodowym, także idąc od wschodu na zachód.

szlak gsb czerwony

Opisywany tu odcinek GSB jest odcinkiem prowadzącym w znacznej mierze przez Magurski Park Narodowy, więc miejsc do legalnego noclegu czy biwakowania w związku z tym nie ma. Ale za to jest dużo wiat (deszczochronów), w których można się schronić w razie niepogody, czy odpocząć. Warto zaopatrzyć się w prowiant i napoje, bowiem szlak prowadzi terenami górskimi, nie schodząc w ogóle do żadnych miejscowości po drodze. Duże natomiast są sumy przewyższeń (ok. 870 sumy podejść, a w przeciwnym kierunku 1150 m), bowiem pokonuje się 4 dość znaczne szczyty liczące od 700 m do ponad 800 m n.p.m. Możliwość zaczerpnięcia wody ze strumieni bezpośrednio przy szlaku jest nad Bartnem, na stokach góry Kornut 835 m, na wschodnich stokach Kolanina i Kamienia. Szlak na tym odcinku nie obfituje w rozległe panoramy, jedynie na odcinku z Kamienia do Kątów mamy ładne widoki schodząc w dolinę Wisłoki. W zamian przemieszczmy się przez MPN i jeden z jego Obszarów Ochrony Ścisłej o nazwie "Kamień" więc możemy obcować z jego przyrodą.


łąki nad bartnem

Spod bacówki PTTK w Bartnem (ulokowana jest na końcu wsi, na stokach Mareszki 801 m) szlak prowadzi lasem lub jego skrajem stokami wspomnianego szczytu i po chwili dochodzi do potoku, jednego z cieków tworzących Bartniankę, gdzie z lewej dołącza się droga z górnej części wsi Bartne. Stąd przekracza potok i wybierając lewą odnogę drogi zmierza w kierunku dość podmokłego terenu, który nie ułatwia wędrówki (szczególnie po opadach lub w okresie roztopów), prowadząc wzdłuż ogrodzenia szkółki leśnej. Gdy szkółka się kończy, szlak skręca na lewo prowadząc ponownie wzdłuż jej ogrodzenia i gdy ono się kończy odbija na prawo i po chwili dochodzi do wyraźniej drogi polnej (w tej okolicy trzeba uważać, by idąc w przeciwnym kierunku skręcić z drogi na ścieżkę, na którą skręca szlak). Po minięciu łąk dochodzi do granicy lasu (na łące widoki m.in. na Kornuty i okolice Bartnego) i skręca do niego prowadząc w kierunku Przełęczy Majdan, którą osiąga po ok. 500 m od wejścia w las. Na Przełęczy (w zasadzie faktyczna przełęcz znajduje się nieco wcześniej) z lewej dołącza się wyraźna droga szytrowa prowadząca tutaj z Bartnego, natomiast na prawo schodzi droga do doliny nieistniejącej wsi Świerzowa Ruska. Od października 2015 roku możemy tam legalnie wejść za sprawą szlaku żółtego Bartne - Krempna, który tam prowadzi. W miejscu tym, od 2009 roku stoi obelisk postawiony przez Koło Łowieckie "Ryś" z Gorlic na pamiętkę 55-lecia założenia. Stąd szlak prowadzi na wprost stokami Magury, cały czas przez las, czym wyżej, tym stok staje się stromszy, aż w końcu wychodzi na grzbiet pasma Magury Wątkowskiej tuż pod Magurą (829 m), łącząc się tutaj ze szlakiem zielonym PTTK Gorlice - Ożenna.

magura wątkowska

Ten węzeł szlaków, usytuowany na wysokości ok. 816 m n.p.m., nazywany jest potocznie Magurą Wątkowską, bowiem wszystkie czasy przejść na drogowskazach szlaków, czy kilometry na mapach podawane są do tego miejsca. Nazwa ta wzięła się od dwóch pobliskich szczytów: Wątkowej (846 m) i Magury (829 m), tworzących tym samym nazwę dla całego pasma. To także pośredni punkt do zdobywania dużej odznaki GOT PTTK. Tu kończy się patronat nad tym szlakiem przez znakarzy gorlickich, a przejmuje go dalej na wschód Oddział PTTK w Jaśle.

obelisk magura wątkowska

Obecnie w miejscu węzła szlaków pod Magurą znajduje się obelisk postawiony w 2003 roku przez jasielskich turystów, upamiętniający 50-lecie odprawienia przez Karola Wojtyłę mszy świętej podczas wędrówki przez Beskid Niski, jak i 25-lecie pontyfikatu Jana Pawła II. Ponadto ładny stąd widok na fragment Beskidu Niskiego, jak i Beskidu Sądeckiego z Jaworzyną Krynicką, a przy sprzyjającej przejrzystości powietrza także na Tatry. W razie niepogody można też schronić się tu we wiacie zbudowanej przez Nadleśnictwo Gorlice. Możliwe też jest wpisanie się do zeszytu, jak i przybicie sobie pamiątkowej ozdobnej pieczątki, można także sprawdzić temperaturę na zamontowanym tam termometrze. W 2012 roku MPN postawił tu drewnianą budowlę, na której zawisła tablica z mapą MPN i okolic (podkład mapy Compass), a także nieco wyżej w kierunku szczytu Magury utworzył punkt widokowy z tablicą z rozrysowaną panoramą widoczną z tego miejsca. Jest jeszcze jeden obiekt na węźle, o którym warto wspomnieć, mianowicie jest nim kopiec poświęcony osobie śp. Rafała Wałacha, aktywnego członka jasielskiego Oddziału PTTK, dzieki któremu m.in. mamy dziś możliwość zwiedzać Magurski Park Narodowy i jego okolice szlakami pieszymi. Więcej o Rafale i kopcu tutaj.

tatry z magury wątkowskiej

Stąd wspomniane szlaki (czerwony i zielony) prowadzą w kierunku wschodnim, przez zarastającą już małą polankę, na oznaczony słupkiem z tabliczką szczyt Magury (829 m n.p.m.), po czym łagodnie schodzą w dół. W niedalekiej odległości od szczytu, zielony szlak odbija w lewo do Folusza, natomiast czerwony, wchodząc na tereny Magurskiego Parku Narodowego, prowadzi prosto, mija kolejną kulminację (821 m n.p.m.) i trawersując stoki góry Kornut (835 m n.p.m.) schodzi do stokówki. Tuż przed dołączeniem do stokówki możliwość zaczerpnięcia wody ze źródełka znajdującego się tuż przy szlaku. Dołączając do stokówki szlak skręca w prawo, by po ok. 800 metrach dojść na Polanę Świerzowską i przełęcz, gdzie przebiega dawna droga z Folusza do Świątkowej Wielkiej (obecnie zamknięta dla ruchu). Drogą tą prowadzi szlak niebieski rowerowy z Folusza do drogi Świątkowa W. - Desznica. W tym miejscu znajduje nowa wiata (starsza została rozebrana), w której można się schronić w razie deszczu lub odpocząć.

drogowskazy na świerzowej

Szlak z przełęczy prowadzi na wprost, wznosząc się stokami masywu Świerzowej, by po chwili minąć po drodze niższą kulminację (zwaną przez niektórych Małą Świerzową - 764 m n.p.m.), a następnie z przełączki wspiąć się na główny wierzchołek Świerzowej (805 i 801 m n.p.m.). Tu słupek z nazwą szczytu i drogowskazami szlaków. Niegdyś na szczycie stała wieża triangulacyjna, ale nie ma już po niej śladu. Stąd cały czas łagodnie granią w dół, a następnie, po ostrym skręcie z grani w lewo, już nieco stromiej do węzła szlaków pod Trzema Kopcami. Na tym ostrym zejściu, po drodze spotkamy krzyż, stojący w miejscu, gdzie poniósł śmierć mieszkaniec tej okolicy, którego przygniótł prowadzony przez niego ciągnik z drzewem. W węźle szlaków (znajduje się tu słupek z drogowskazami szlaków postawiony przez MPN), szlak czerwony skręca w prawo. Niegdyś razem z nim na zachód prowadził szlak żółty z Mrukowej do Krempnej, ale końcem 2016 roku został skasowany (więcej o tym). Po skręcie w prawo, prowadzi leśnymi duktami i ścieżkami do drogi Jaworze – Świątkowa Wielka (zamknięta dla ruchu), osiągając ją na przeł. pod Ostryszem (ok. 563 m n.p.m.). Po osiągnięciu wspomnianej drogi, szlak skręca na nią w lewo i dochodzi do zbudowanego przez MPN nowego dreszczochronu, więc można zrobić sobie tu przerwę, odpocząć lub schronić się w razie złej pogody.

kolanin drogowskazy

Spod deszchchronu szlak czerwony skręca przed nim w prawo i zaczynamy się wspinać na kolejny wierzchołek – Kolanin (705 m n.p.m.). Podejście nie jest ostre, w dolnym odcinku może być nieco zarośnięte. Po osiągnięciu grzbietu skręca w lewo i granią już łagodnie w górę dochodzi na pozbawioną widoków kulminację. Na szczycie słupek z nazwą i drogowskazami szlaku. Po osiągnięciu kulminacji szlak początkowo łagodnie, później bardzo stromo schodzi do drogi powiatowej Desznica – Świątkowa Wielka. Znajduje się tu drogowskaz szlaku kierujący w przeciwną stronę - na Kolanin, gdzie podchodząc naprawdę stok daje nam się we znaki. Widać to chociażby na przedstawionym niżej wykresie szlaku, bowiem do pokonania jest ponad 200 m wzwyż, na dość krótkim odcinku. Oprócz drogowskazu stoi tu wybudowana przez MPN wiata - schron turystyczny.

Dochodząc do wspomnianej drogi, szlak skręca w lewo w kierunku Desznicy, mija po lewej wiatę (deszczochron) i dochodzi do rozdroża na przeł. nad Desznicą. Gdybyśmy poszli prosto, droga sprowadzi nas do Desznicy (prowadzi tam znakowana odnoga szlaku papieskiego, prowadząca do Kątów), skręcając zaś na drogę w prawo zeszlibyśmy do Kotani, natomiast szlak czerwony opuszcza tu wygodną drogę i wchodząc lekko na prawo wkracza ponownie w las, mija po drodze kolejno szczyty: 542 m, 551 m i 577 m n.p.m., by następnie dość łagodnie zejść na Przełęcz Hałbowską, którą przecina droga wojewódzka 992 N. Żmigród – Krempna. Wcześniej, na przełączce pomiędzy kulminacjami 551 m a 577 m, dołącza do nas szlak szlak żółty Bartne - Krempna, niegdyś Mrukowa - Krempna.

hałbów szlaki

Na Przeł. Hałbowskiej znajduje się przystanek PKS, słupek z drogowskazami szlaków i tabliczką z nazwą przełęczy oraz 2 tablica informacyjna ścieżki przyrodniczej „Hałbów – Kamień”, która umieszczona jest na drewnianej budowli. Przełęcz to zarazem 9 przystanek wspomnianej ścieżki przyrodniczej o nazwie: "Hałbów". Po przeciwnej stronie drogi, na dawnym placu zrywkowym znajduje się wiata postawiona w 2012 roku przez MPN. Potocznie to miejce zwane jest Hałbów, a nazwa wzięta od pobliskiej łemkowskiej wsi, która znajdowała się na północ. Obecnie wieś w zasadzie nie istnieje, a kilka domów po dawnej wsi jest obecnie przysiółkiem Desznicy. Wędrując czerwonym szlakiem warto podejść ok. 200 m szlakiem żołtym w kierunku Krempnej. Znajduje się tam mogiła 1250 Żydów rozstrzelanych w 1942 roku przez hitlerowców.

Szlak czerwony natomiast przecinając drogę, kieruje się na stoki góry Kamień (714 m n.p.m.), nie wychodząc jednak na główną kulminację jak dawniej*, ale trawersując ją najpierw od południa, później przełamując grzbiet, wschodnimi stokami. Przed przełamaniem grzbietu dołącza się szlak zielony z Krempnej do Kątów (ten sam, który połączył się z czerwonym pod Magurą), towarzysząc czerwonemu aż do stoków Grzywackiej Góry. Następnie szlaki schodzą w kierunku północno-wschodnim leśną dróżką, by po osiągnięciu potoku spływającego spod szczytu, pod kątem prostym skręcić przed nim w prawo (na wschód). Tym samym dość ostro w dół, kierują się do drogi - stokówki, wyłączonej z ruchu kołowego, a biegnącej docelowo do przysiółka Polan - Ostrysznego. Osiągając stokówkę, skręcają w prawo, a po ok. 250 m, przed szlabanem w lewo, tym samym opuszczając ją. Stąd jeszcze ok. 400 metrów i wychodzą z lasu na widokowe tereny, którymi prowadzi polna droga (oznakowanie tego odcinka szlaku głównie na tyczkach).

uroczysko oborzysko kapliczka

Tu mijając najpierw kulminację 469 m n.p.m., zwaną Uroczysko Na Górach, dochodzą do małej przełączki (na której dołącza z prawej pomarańczowy szlak rowerowy z przysiółka Kątów - Zagrody), gdzie skręca w lewo, by następnie dotrzeć na kolejną, nieco niższą kulminację - Uroczysko Oborzysko (448 m n.p.m.), gdzie znajduje się mała kapliczka, postawiona tu w 1999 roku jako wotum wdzięczności za pielgrzymki Jana Pawła II do Ojczyzny. Bardzo ładna stąd panorama na Beskid Niski i Pogórze Karpackie. Po prawej stronie widoczna jest dolina Wisłoki, która w tej właśnie okolicy ma być przegrodzona zaporą. Ale to tylko plany, które z roku na rok są odkładane, choć co jakiś czas media donoszą o cały czas trwających pracach projektowych. Od kapliczki już tylko w dół do drogi bocznej w przysiółku Kątów - Zarszyn, po czym dochodząc do niej, skręcają w lewo i zmierzają do drogi wojewódzkiej nr 992 łączącej Nowy Żmigród z Krempną. Tu skręcają w prawo, przechodzą mostem przez Wisłokę i dochodzą do rogala z drogowskazami i tablicą z siecią szlaków. Tu kończy się opieka nad szlakiem czerwonym przez znakarzy jasielskich. Dalej w kierunku wschodnim tymże szlakiem zajmuje się Oddział PTTK Krosno.

Dalszy odcinek szlaku czerwonego GSB z Kątów do Iwonicza Zdroju opisany jest tutaj.


uroczysko na górach

Gdyby ktoś szukał noclegu w Kątach, to najbliższa Agroturystyka znajduje w tym domu, na granicy którego stoi PTTK-owski słup z drogowskazami i tablicą z siecią szlaków, oprócz tego są i inne możliwości znalezienia noclegu. Nieopodal tego miejsca znajduje się dobrze zaopatrzony sklep spożywczy, a także przystanek komunikacji zbiorowej PKS i ER-BUS.

tekst i fot. Dariusz Zając

* do 1999 roku szlak czerwony i zielony wchodziły na główny wierzchołek Kamienia (714 m n.p.m.) i dopiero stamtąd czerwony kierował się do stokówki, gdzie wychodził tuż przy drodze głównej z Krempnej do Kątów, a następnie wzdłuż niej sprowadzał do wsi, przecinając na skróty serpentyny. Na czas budowy przekaźnika na szczycie Kamienia, pracownicy MPN przeznakowali szlak. Jak się później okazało, nie można było powrócić do wcześniejszego przebiegu szlaku, bo sprzeciwiały się władze MPN-u. Wobec zaistniałego faktu, nie było już sensu kontynuować przebiegu tego szlaku do drogi głównej (obecnie wojewódzkiej) i nią asfaltem do wsi. Znakarze z PTTK Jasło zdecydowali, że o wiele lepiej będzie dla turysty, gdy szlak czerwony poprowadzi się razem z zielonym przez widokowe wzgórza, przez które biegnie polna droga. I tak też się stało, przy kolejnym odnawianiu tego odcinka, w 2004 roku przeznakowano szlak.

Punktacja GOT:
Schronisko Bartne - Magura Wątkowska 6/4
Magura Wątkowska - Ostrysz 8/9
Ostrysz - Kamień 9/8
Kamień - Kąty 5/9

Czasy przejść:
Schronisko Bartne - Magura Wątkowska 1 h / 0.45 h
Magura Wątkowska - węzeł pod Świerzową 1.25 h / 1.45 h
węzeł pod Świerzową - Kolanin 1.15 h / 1 h
Kolanin - Przeł. Hałbowska 1.30 h / 1.45 h
Przeł. Hałbowska - węzeł szlaków pod Kamieniem 0.30 h / 0.20 h
węzeł szlaków pod Kamieniem - Kąty 1.30 h / 2 h

bartne bacówka pttk obelisk majdan drogowskazy magura hałbów wiaty uroczysko oborzysko magura obelisk drogowskazy szlaków magura drogowskazy szlaków kąty magura szlaki kolanin las świerzowa las pod ostryszem z magury bartne drogowskazy magura czerwony gsb uroczysko oborzysko uroczysko na górach

Ostatnia aktualizacja:
27-09-2017 13:19:59

wróć do strony ze szlakami PTTK w Beskidzie Niskim
wróć do strony ze szlakami PTTK

stat4u