CENTRUM EDUKACJI EKOLOGICZNEJ BIERÓWKA - Trasa II:

Najstarsze zabytki kultury materialnej - kurhany


Wspomiana wyżej trasa została wyznaczona przez Nadleśnictwo Kołaczyce, które w Leśnictwie Bierówka utworzyło trzy ścieżki (trasy) edukacyjno-turystyczne. Więcej na temat CEE w Bierówce można przeczytać tutaj. Czas przejścia II trasy, w zależności od tempa marszu, wynosi ok. 0.45-1 godz. Jest to ścieżka o długości 1,5 km, trasa bardzo łatwa, nie wymagająca szczególnej kondycji, przez leśników polecana do odbycia na rowerze. Po drodze w zasadzie nie ma niczego, oprócz lasu, choć i w nim możemy odnaleźć coś co turystę może zainteresować, szczególnie przyrodnika, np. różnorodność drzewostanu, kwiatki leśne, grzyby itp. Natomiast głównym celem jest dotarcie do stanowiska archeologicznego w postaci dwóch tzw. kurhanów z epoki kultury ceramiki sznurowej sprzed 4600 lat, które to stanowisko dokumentuje zwyczaje pogrzebowe schyłku epoki kamienia.

Trasa II, jak już wspomniano, zaczyna się przy Centrum Edukacji Ekologicznej i zmierza z parkingu, szutrową drogą dojazdową do CEE, tyle że w kierunku drogi wojewódzkiej 988, cały czas przez las. Maszerujemy tak przez 1 km ogólnie delikatnie się wznosząc. Gdy dojdziemy do placu (parkingu) przy DW 988, skręcamy w prawo, ale nie wychodząc na tę drogę, lecz nieco wcześniej na leśną dróżkę. Najpierw lekko się obniżamy z tego placu (parkingu), ale zaraz później już w górę przez las. Wznosimy się łagodnie, w końcu wychodząc na grzbiet Garbu Warzyckiego, nieopodal budynku i drogi 988. Tu skręcamy w prawo na wyraźną drogę leśną i dochodzimy po chwili do kurhanów, znajdujących się po jej lewej stronie.

Kurhan - to rodzaj mogiły, grobowca na zewnątrz widoczny jako kopiec o stożkowatym kształcie lub podobnym, natomiast wewnątrz zwykle znajduje się komora grobowa z pochówkiem szkieletowym lub ciałopalnym. Jeśli idzie o bierowskie kurhany, to są one związane z ludnością pasterską kultury ceramiki sznurowej sprzed 4600 lat, zamieszkującej ten obszar u schyłku epoki kamienia, tj. 2900-2300 p.n.ch. Nazwa "kultura ceramiki sznurowej" została wyodrębniona na podstawie charakterystycznego dla ludności ją reprezentującej sposobu zdobienia ceramiki za pomocą odciśniętego sznura. Badania kurhanów przeprowadzono w latach 1984-1987 przez Zakład Archeologii Małopolski PAN w Krakowie.

Na ich podstawie stwierdzono*, że kurhan bliżej drogi (pierwszy) przed badaniami miał 15 m średnicy i wysokość ok. 1.40 m, a pierwotnie 10 m. Opasywał go rowek o szerokości 35 cm, zagłębiony w podłoże od 25 do 45 cm. Wewnątrz kurhanu odkryto dwie jamy grobowe, jedna prostokątna z wypalonym dnem. Później odkopano drugą jamę, umieszczoną prostopadle w stosunku do tej pierwszej, która była właściwym grobowcem. W niej zostały złożone 2 noże krzemienne i 6 grocików strzał do łuku. Ogólnie w nasypie stwierdzono ponad 200 fragmentów naczyń ceramicznych, wrzucownych tam zapewne w czasie obrzędów pogrzebowych. Znaleziono też krzemienne wiertło, dłuto krzemienne i kamienny rozcieracz, jak stwierdzono należące do pierwszych karpackich rolników z kultury pucharów lejkowatych. To oni w znacznej mierze stosując gospodarkę wypalania odlesili znaczne połacie dzisiejszych pogórzy, dokonując dużych zmian w środowisku przyrodniczym.

Drugi z kopców kurhanowych przed badaniami miał w podstawie 14 m średnicy i 1.40 m wysokości. W centrum kurhanu odkryto owalną jamę grobową o wym. 190x140 cm. Zmarły miał przy sobie kamienny toporek, krzemienną siekierkę i nóż z krzemiennego wióra. Ponadto w kopcu odnaleziono 80 fragmentów glinianych ręcznie lepionych naczyń, a także ślady po dwóch ogniskach, palonych tam w trakcie obrzędów pogrzbowych i sypania kopca. Pierwotnie kurhan miał 10,4 m średnicy i także otoczony był rowkiem u podnóża nasypu.


Jak dojechać do CEE Bierówka, można przeczytać klikając na ten link, pod którym znajduje się ogólny opis Centrum Edukacji Ekologicznej w Bierówce, a także mapka okolicy, która ułatwi lokalizację. Natomiast jakby komuś nie chciało się spacerować 1,5 km, to może podjechać na sam Garb Warzycki, gdzie na granicy powiatów jasieskiego i strzyżowskiego znajuje się parking i z niego, przechodząc drogę 988 można podejść do kurhanów, wchodząc w las koło znajdującego się tam gospodarstwa. Można też zostawić samochód na prowizorycznym parkingu przy skręcie do CEE Bierówka i stąd ok. 500 m podejść przez las.

tekst i fot. Dariusz Zając

--------------------------

* Opis kurhanów i ich badań oparto o znajdującą się przy kurhanach tablicę infromacyjną ustawioną jeszcze w czasie wytyczania szlaku gminnego Święcany - Przybówka, który obok nich prowadzi.


Ostatnia aktualizacja:
02-11-2017 21:05:09

wróć do strony głównej ze ścieżkami dydaktycznymi
wróć do strony o CEE Bierówka

stat4u