A kiedyś łopotał tu sztandar konfederatów barskich...

Śladami Konfederacji Barskiej w regionie

Grób Michała Ostoi Ostaszewskiego

konfederata barskiego w Klimkówce koło Rymanowa


klimkówka michał ostoja ostaszewski

Budując naszą konfederacką stronę, musieliśmy przyjąć, że będą się pojawiać coraz to nowe ślady, wzmianki o działalności konfederatów barskich. Owszem, wtedy trzeba dotrzeć do miejsc, o których te wzmianki traktują – w konsekwencji pociąga to za sobą szersze poszukiwania. Marzy nam się wielka kwerenda po zakątkach całego Podkarpacia (cmentarze, pojedyncze mogiły, kapliczki, parafie i księgi parafialne, wszelkiego rodzaju zapiski w kronikach, archiwach i u osób prywatnych), w wyniku której pozbierano by wszelkie, nawet strzępy informacji o śladach pobytu, działalności i miejscach pochówku konfederatów barskich w naszym regionie. W wyniku takiego szperania – na mniejszą skalę – odnaleźliśmy już wiele miejsc „z pieczątką” konfederacji barskiej. Czasem wystarczy mała wzmianka o ...

Właśnie po takiej wskazówce dodajemy jeszcze jedno miejsce na „mapie konfederacji barskiej” w naszym regionie. Przedstawiamy kolejną postać konfederacji barskiej. Może nie tyle postać, co raczej grób konfederata barskiego z Podkarpacia, Michała Ostaszewskiego herbu Ostoja w Klimkówce koło Rymanowa. Tu i ówdzie można znaleźć wzmianki o Michale Ostoi-Ostaszewskim – skromne, informujące o udziale w czynie zbrojnym w czasie konfederacji barskiej. I tak na przykład na stronach Wikipedii1 znajdziemy naszego bohatera z wyróżnieniem, że był jednym z organizatorów konfederacji barskiej na Podkarpaciu (Ziemi Sanockiej), także i to, że występuje w powieści Szczęsnego Morawskiego, Pobitna pod Rzeszowem2. Niewiele w tej powieści o Ostaszewskim - jej autor podaje, że na jarmarku w podsanockim Jaćmierzu odczytuje on uniwersał Adama Parysa, marszałka konfederacji barskiej województwa sandomierskiego i ziemi stężyckiej, wzywający do udziału w powstaniu. Ostaszewski po wiwatach zebranej na jaćmierskim rynku szlachty, apeluje do mieszkańców ziemi sanockiej:

klimkówka michał ostoja ostaszewski

Niemniej prawi i Ojczyznę miłujący synowie, jak bracia nasi Stężyczanie i Sandomierzanie; my obywatele Prześwietnej Ziemi Sanockiej nie damy się uprzedzić w obronie Wiary św., którą Ojcowie nasi od wieków bronili i wolności naszej szlacheckiej i praw swobodnie od przodków naszych ustanowionych, a teraz przez Moskwę haniebnie znieważonych i deptanych! Cała Prześwietna Ziemia niechaj się łączy z nami, niechaj na koń wsiada, i niechaj się wylaniem krwi swej szlacheckiej manifestuje przeciw zgwałceniu swobód ojczystych. Ciebie godny mężu! kochany bracie i sąsiedzie nasz, Ciebie JWMPanie Rudnicki znając twoje «incontaminatam fidem et selum circa libertatem et jura antiqua Regni»3, wzywamy: prowadź nas, prowadź na pole bitew i chwały; niech albo zwyciężymy, albo zginiemy z sławą jak przodkowie nasi! Niech żyje JWpan Rudnicki Marszałek Ziemi Sanockiej!”

Powieść Szczęsnego Morawskiego, choć pisana z patosem, jest jednak poświadczeniem o konfederackiej przynależności Michała Ostaszewskiego. Niewiele wiemy o nim samym – Złota Księga Szlachty Polskiej4, choć na swoich kartach barwnie przedstawia postać, historię rodu, potomków, nie dodaje nic, co wzbogaciłoby naszą wiedzę o tym rozdziale życia. No cóż, musimy się i tym zadowolić! By dowiedzieć się czegoś więcej, kontaktowaliśmy się z Rodziną Michała Ostaszewskiego, potomkami naszego konfederata. Jesteśmy mile zaskoczeni zrozumieniem i pomocą w naszym przedsięwzięciu. Otrzymaliśmy kopie kilku dokumentów – w jednym z nich, odręcznie pisanym, wzmiankowany jest jest właśnie Michał Ostaszewski, skarbnik owrucki, konfederat barski.

klimkówka michał ostoja ostaszewski

W monografii Iwonicz Zdrój znajdziemy wzmiankę o Ostaszewskim, który u schyłku XVIII w. nabył Iwonicz i dał podwaliny pod dzisiejszy kurort5. Niewiele tego jest, ale sądzimy, że wystarcza i to, by zachować tę postać w naszej pamięci – wpisać w „konfederacką mapę Podkarpacia”! Grób Michała Ostaszewskiego znajduje się w Klimkówce k. Rymanowa, w starej części cmentarza, na wzniesieniu, naprzeciw drewnianego kościoła pw. św. Michała Archanioła. Niedawno, na nagrobnym obelisku została umieszczona tabliczka:

M i c h a ł   O s t o j a   O s t a s z e w s k i
* 1735 r.      + 5.10.1816 r.
Syn Józefa i Anny ze Skrzetuskich
Organizator i przywódca konfederacji barskiej 1768-1772 na Podkarpaciu.
Inicjator budowy uzdrowiska Iwonicz Zdrój
Właściciel Jabłonek k. Brzozowa, Wzdowa, Klimkówki, Sieniawy i Iwonicza
Pokój Jego duszy


fragment historii rodu ostaszewskich

Jest oczywistym, że sam grób nie zawsze, i nie dla każdego jest pełną atrakcją. Ale sama Klimkówka jest urokliwą wsią. Na jej skraju powita nas Dwór Ostoia6 z pięknym parkiem, prowadzony przez potomków konfederata. Urokiem wabią przydrożne kapliczki, malowniczy drewniany kościół pw. św. Michała Archanioła (XIX w.) z polichromią lwowskiego malarza Tadeusza Popiela, starsza część cmentarza, a na południowo-wschodnim skraju wsi także XIX-wieczny drewniany kościółek pw. Znalezienia Krzyża Świętego ze wspaniałą legendą – przy nim bije źródło uznawane za cudowne.
Tylko wędrować!

opracowanie: Marian Kozłowski

klimkówka kościół pw. michała archanioła klimkówka nepomucen klimkówka pomnik klimkówka klimkówka kościół pw. michała archanioła klimkówka kościół znalezienia krzyża świętego klimkówka kościół znalezienia krzyża świętego klimkówka kościół znalezienia krzyża świętego klimkówka kościół znalezienia krzyża świętego klimkówka kościół pw. michała archanioła klimkówka kapliczka klimkówka kapliczka klimkówka klimkówka kościół znalezienia krzyża świętego klimkówka kościół pw. michała archanioła klimkówka cmentarz klimkówka źródełko klimkówka źródełko klimkówka kościół znalezienia krzyża

fot. Dariusz Zając, Marian Kozłowski


Bibliografia:
1 http://pl.wikipedia.org/wiki/Micha%C5%82_Ostaszewski
2 Szczęsny Morawski, Powitna pod Rzeszowem. Powieść prawdziwa z czasów konfederacji barskiej z roku 1769,    Kraków 1864, s. 63-64.
3 znając twoją nieposzlakowaną wiarę oraz oddanie dla wolności i dawnych praw Królestwa.
4 Teodor Żychliński, Złota księga szlachty polskiej, tom 10, Poznań 1888.
5 Janusz Michalak, Historia Iwonicza Zdroju [w:] Iwonicz Zdrój. Monografia, wyd. II, Kraków – Iwonicz 1984, s. 48.
6 http://www.ostoia.pl/ - tutaj w zakładce Historia znajdziemy właśnie historię wsi, rodu i dworu.


Ostatnia aktualizacja:
   19-02-2016 22:05:07

wróć do mogił konfederackich
wróć do strony głównej Konfederacji Barskiej

stat4u