Cmentarze wojenne Galicji Zachodniej - okręg V Pilzno

Cmentarze okręgu V Pilzno powstały głównie w wyniku walk do jakich doszło podczas przełamywania w maju 1915 roku przez wojska państw centralnych trzeciej linii obrony Rosjan, którą stanowił masyw Liwocza i pobliskie wzgórza, jak i wzgórza położone na wschód od Wisłoki. Znajduje się w nim 26 cmentarzy, na których spoczywają zarówno żołnierze austro-węgierscy jak i rosyjscy, na niektórych także niemieccy.

Terytorialnie cmentarze te znajdują się głównie w powiecie dębickim, tylko 2 z nich położone są na terenie powiatu jasielskiego (Błażkowa 219 i 229 - ten drugi przypisywany jest błędnie do Skurowej), a jeden - 234 w Lubczy, w powiecie tarnowskim, a tym samym jako jedyny w woj. małopolskim. Jeśli idzie o ich geograficznie położenie, to znajdują się one na Pogórzu Ciężkowickim (na zachód od Wisłoki), Pogórzu Strzyżowskim (na wschód od Wisłoki) oraz te powyżej Pilzna na północy w obszarze Kotliny Sandomierskiej. Największym powierzchniowo obiektem tego okręgu jest nr 218 w Bukowej, położony na stoku opadającym ku dolinie Wisłoki w pobliżu drogi nr 73 Jasło-Pilzno. Numeracja cmentarzy zaczyna się od 217, a kończy na 243, z wyłączeniem cmentarza 233. 16 cmentarzy to samodzielne obiekty w terenie, natomiast 10 z nich znajduje się na cmentarzach parafialnych.

Głównym projektantem okręgu był niemiecki architekt Gustav Rossman, przy niektórych cmentarzach wspomagany był przez Michael'a Matscheko von Glassner. Głównym budulcem jaki wykorzystywali wspomniani architekci był kamień i beton. Nie spotkamy w tym okręgu monumentalnych elementów wystroju, choć na niektórych się zdarzają, choćby krzyż centralny na cm. 217 w Januszkowicach, pobliski krzyż w Zawadce Brzosteckiej lub obelisk w Pilźnie (cm. 236). Część cmentarzy położona jest na widokowych wzgórzach lub stokach, gdzie mamy piękne widoki na Pogórze i Beskid Niski. Na niektórych z cmentarzy występują poetyckie inskrypcje, które wyszły spod pióra Hansa Hauptmana, a jedna z nich mówi: Zatrzymajcie się tu na chwilę, może wśród nas jest ten, którego kochaliście.


Cmentarz nr 217 w Januszkowicach (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 218 w Bukowej (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 219 w Błażkowej (gm. Brzyska)

Cmentarz nr 220 w Kleciach (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 221 w Kleciach (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 222 w Kleciach (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 223 w Brzostku (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 224 w Brzostku (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 225 w Brzostku (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 226 w Zawadce Brzosteckiej (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 227 w Gorzejowej (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 228 w Przeczycy (gm. Brzostek)

Cmentarz nr 229 w Błażkowej (gm. Brzyska), w większości opracowań występuje jako Skurowa

Cmentarz nr 230 w Dęborzynie (gm. Jodłowa)

Cmentarz nr 231 w Jodłowej (gm. Jodłowa)

Cmentarz nr 232 w Jodłowej - Wisowa (gm. Jodłowa)

Cmentarz nr 234 w Lubczy (gm. Ryglice)

Cmentarz nr 235 w Słotowej (gm. Pilzno)

Cmentarz nr 236 w Pilźnie (gm. Pilzno)

Cmentarz nr 237 w Pilźnie (gm. Pilzno)

Cmentarz nr 238 w Parkoszu (gm. Pilzno)

Cmentarz nr 239 w Łękach Górnych (gm. Pilzno)


fot. Dariusz Zając

W okręgu tym znajduje się jeszcze 4 inne cmentarze, położone na północ od Pogórzy Karpackich, które nieco wykraczają poza teren, który jest tematem tej strony, ale wkrótce postaram się je tu zamieścić.


Ostatnia aktualizacja:
27-09-2016 13:39:52

wróć do strony głównej galerii cmentarzy wojennych

stat4u