Wyremontowano kapliczkę na górze Chełm


W 2017 roku drewniana kapliczka znajdująca się na znanym szczycie Pogórza Strzyżowskiego - Chełmie, doczekała się remontu, dzięki staraniom Nadleśnictwa Strzyżów i władz samorządowych powiatu strzyżowskiego, które sfinansowały wszelkie prace z tym związane. Remont trwał od lipca tego roku i zakończył się poświęceniem wyremontowanej kapliczki w październiku. Przed remontem kapliczka była już nieco przechylona na jedną stronę, więc musiała być w dość kiepskim stanie i był to pewnie ostatni moment, by ją uratować przed całkowitym runięciem. Oprócz samego remontu kapliczki, leśnicy wykonali także ławki, które zostały ustawione przed nią. Można więc obecnie sobie spocząć przed kapliczką po wyjściu na górę i w spokoju oddać sie kontemplacji. A że kapliczka jest często odwiedzana, świadczą o tym chociażby wpisy w znajdującym się tam zeszycie, w którym ludzie wpisują swe prośby do Matki Bożej Leżajskiej, której obraz znajduje się na głównej ścianie wewnątrz kapliczki. Obraz ten został namalowany przez pana Franciszka Papugę z Frysztaka w 1965 roku.

Uroczyste poświęcenie wyremontowanej kapliczki odbyło się 22.10.2017 r., a poświęcenia dokonał proboszcz parafii Św. Maksymiliana w Stępinie ks. kanonik Stanisław Łukasz. Wcześniej nastąpiło przejście pielgrzymów spod kościoła parafialnego w Stępinie na szczyt Chełmu, połączone z modlitwą różańcową. Podczas poświęcenia wśród wielu gości nie mogło zabraknąć lesników i samorządowców, dzięki którym możliwe było odnowienie kapliczki. W uroczystości poświęcenia uczestniczyła m.in. pani Grażyna Zagrobelna - Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Krośnie oraz Nadleśniczy Nadleśnictwa Strzyżów Pan Andrzej Modliszewski, natomiast Starostwo Powiatowe w Strzyżowie reprezentował Robert Godek - Starosta Strzyżowski oraz pracownicy i radni. Oprócz nich licznie zgromadzili się okoliczni mieszkańcy, w tym wiele młodzieży szkolnej.

Kapliczka na Chełmie została zbudowana w 1837 roku, ale pierwotnie stała w innym miejscu, nieco dalej na zachód, gdzie obecnie znajduje się wyrobisko po nieczynnym już starym kamieniołomie. Z kapliczką, oraz samą górą Chełm związane są liczne opowieści i legendy, które spisał m.in. Franciszek Kotula, a które można przeczytacć w jego książce Po rzeszowskim podgórzu błądząc. Podobno w dawnych czasach Chełm, jako dość wyniosła góra w okolicy, był miejscem kultu pogańskiego, a nawet siedzibą Króla Węży. Dopiero później miejsce to zaadaptował kościół katolicki, walcząc przy okazji z pogańskim kultem - wówczas miała tu stanąć świątynia czy nawet klasztor. Świątynia z kolei stała obok starej lipy, którą możemy ogladać do dziś, a według podań ma już 900 lat. W jedną z gałęzi miał ponoć wróść krzyż z wieży kościelnej. Miejscowi opowiadali, że przed wojną proboszcz z Frysztaka, do którego las należał, kazał usunąć te „drzewne ruiny”, ale ledwo chłopi nacięli siekierą pień, pokazała się krew. Od tej pory nikt nie poważył się podnieść topora na lipy. Dziś lipa niestety jest w kiepskiej kondycji, złamała się i leży obok, ale wciąż rośnie jedna z młodych jej odnóg. Wspomniany F. Kotula zanotował, że jeszcze do niedawna góra Chełm była miejscem licznych pielgrzymek. Mężczyzni zgromadzeni na szczycie, śpiewając religijne pieśni obchodzili tamtejszą kapliczkę, a później na granicach swoich pól zakopywali tzw. „wanilijki”, czyli kawałki papieru mające zabezpieczyć zbiory przed klęskami żywiołowymi.

Obecnie od 1996 roku w szczytowej partii góry ustanowiono rezerwat przyrody "Góra Chełm", o powierzchni 155,40 ha, chroniący enklawę lasów bukowych i cenne obszary źródliskowe. Znajdują się tu liczne leśne zbiorowiska roślinne, we florze rezerwatu odnotowano blisko 280 gatunków. Z drzew są to: buczyna karpacka, jodły i jesiony, natomiast oprócz drzew spotkać tu możemy m.in. takie rośliny jak: liliazłotogłów, dzwonek brzoskwiniolistny, pokrzyk wilcza jagoda, bluszcz pospolity, tojad mocny, podkolan biały, kokoryczka wonna, czy arcydzięgiel litwor. Bogata jest też fauna, w rezerwacie żyją m.in. traszka górska, traszka karpacka, żaby (trawna i moczarowa), jaszczurki (zwinka, żyworodna i padalec), a także typowo górskie gatunki, jak salamandra plamista, czy kumak górski. Można spotkać tu także rzekotkę drzewną, czy żmiję zygzakowatą. Nie brakuje w rezewacie i jego okolicy drapieżnych ptaków, w tym: orlika krzykliwego, jastrzębie, myszołowy zwyczajne, krogulcecz postułki. Z innych ptaków spotkamy: puszczyka uralskiego, dzięcioła białogrzbietego, kruka oraz liczną grupę ptaków śpiewających.

Góra Chełm jest dwuwierzchołkowa, główny wierzchołek znajduje się bardziej na zachód i ma wysokość 528,1 m n.p.m., natomiast drugi wierzchołek znajduje się na wschodzie i liczy 515,4 m n.p.m. I to właśnie na tym wschodnim szczycie znajduje się opisywana tu kapliczka i to ten szczyt bardziej wyróżnia się w terenie swą sylwetką, jako że jest ostatnim na wschodzie z pasma Klonowej Góry, w którym jest położony. Przez ten szczyt przebiega niebieski szlak PTTK z Dębicy do zamku "Kamieniec" w Odrzykoniu, natomiast przez główny szczyt prowadzi główny szlak pogórzański koloru żółtego. Oprócz nich są także ścieżki spacerowe, jedna z nich, koloru czerwonego, prowadząca ze Stępiny do miejsca biwakowego między obydwoma szczytami Chełmu. Drugą jest ścieżka zielona, ale obecnie w kiepskim stanie, znaki mało widoczne w terenie.

tekst i fot. Dariusz Zając



wróć do archiwum aktualności

stat4u